Patroni roku 2026 na Mazowszu: Wybitne Postacie i Historyczny Jubileusz

Sejmik Województwa Mazowieckiego ogłosił nazwiska wybitnych Polaków, którzy obejmą patronat nad rokiem 2026. Wybór padł na trzy niezwykłe postaci: Andrzeja Struga, Polę Gojawiczyńską i Mieczysława Fogga. Dodatkowo, nadchodzący rok będzie okazją do świętowania 500-lecia przyłączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego – wydarzenia, które na zawsze zmieniło losy regionu.

Tradycja Upamiętniania Wybitnych Postaci

Od 2012 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego ustanawia patronów na kolejne lata kalendarzowe. Tradycja ta została rozszerzona w 2016 roku, gdy zaczęto również upamiętniać wydarzenia o szczególnym znaczeniu dla kultury, turystyki, sportu, gospodarki i życia społecznego regionu.

Wybór patronów nie jest przypadkowy – zawsze wiąże się z okrągłymi rocznicami urodzin lub śmierci wybitnych postaci związanych z Mazowszem. W przypadku roku 2026 wszystkie trzy wybrane osobistości obchodzą jubileusze urodzin.

Mazowsze będzie mogło uczcić pamięć osób, które tu tworzyły i dzięki którym region jest dziś promowany. W ten sposób możemy oddać im hołd i zachować o nich pamięć.

Katarzyna Bornowska, przewodnicząca sejmikowej Komisji Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Andrzej Strug – Pisarz i Działacz Niepodległościowy

Andrzej Strug, właściwie Tadeusz Gałecki, urodził się w 1871 roku. W 2026 roku przypada 155. rocznica jego urodzin. Był nie tylko utalentowanym pisarzem i publicystą, ale również zaangażowanym społecznikiem, politykiem i działaczem niepodległościowym.

Używał pseudonimów takich jak "Borsza", "Towarzysz August" czy "Kudłaty". Jego twórczość literacka często poruszała tematy społeczne i polityczne, odzwierciedlając jego zaangażowanie w walkę o niepodległość Polski i sprawiedliwość społeczną.

Strug był aktywnym członkiem ruchu socjalistycznego i wolnomularskiego. Jego działalność wykraczała daleko poza literaturę – angażował się w pracę organizacyjną i polityczną, dążąc do odzyskania przez Polskę niepodległości.

Pola Gojawiczyńska – Mistrzyni Prozy Międzywojennej

Pola Gojawiczyńska, właściwie Apolonia Gojawiczyńska z Koźniewskich, urodziła się w 1896 roku. W 2026 roku będziemy obchodzić 130. rocznicę jej urodzin. Była jedną z najpoczytniejszych polskich pisarek okresu międzywojennego.

Urodziła się i zmarła w Warszawie, a jej twórczość jest silnie związana ze stolicą i jej przedmieściami. W latach 1925-1929 współpracowała z "Kurierem Warszawskim", a później także z innymi czasopismami, takimi jak "Gazeta Polska", "Bluszcz" i "Kurier Poranny".

Podczas II wojny światowej Gojawiczyńska była więziona na Pawiaku. To trudne doświadczenie wpłynęło na jej późniejszą twórczość. Jej powieści i opowiadania często przedstawiały życie zwykłych ludzi, szczególnie kobiet, z dużą wrażliwością psychologiczną i społeczną.

Mieczysław Fogg – Niezapomniany Głos Polskiej Piosenki

Mieczysław Fogg, właściwie Mieczysław Fogiel, urodził się w 1901 roku. W 2026 roku będziemy świętować 125. rocznicę jego urodzin. Był jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich piosenkarzy, obdarzonym charakterystycznym barytonem lirycznym.

Zanim został artystą, pracował jako kasjer w PKP. Jego talent wokalny rozwijał się w chórze kościoła św. Anny na warszawskiej Starówce. Podczas II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej i swoim śpiewem dodawał otuchy powstańcom warszawskim.

Fogg wykonywał piosenki, które na stałe weszły do kanonu polskiej muzyki rozrywkowej. Wśród nich znajdują się takie utwory jak "Tango milonga", "Ta ostatnia niedziela" czy "Jesienne róże". Jego charakterystyczny głos i elegancki styl wykonania zyskały mu ogromną popularność.

500 lat Mazowsza w Koronie – Historyczny Jubileusz

Rok 2026 to nie tylko czas upamiętnienia wybitnych postaci, ale również ważna rocznica historyczna – 500-lecie przyłączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego. To wydarzenie, które miało miejsce w 1526 roku, na zawsze zmieniło losy regionu i wpłynęło na jego dalszy rozwój.

Mazowsze zostało włączone do Korony Rzeczpospolitej po bezpotomnej śmierci ostatnich książąt mazowieckich – Stanisława i Janusza III. Wcześniej, po rozbiciu dzielnicowym, region uzyskał pewną samodzielność i przez trzy wieki rozwijał się pod rządami własnych książąt.

W tym czasie na terenie Mazowsza rozkwitały handel i rzemiosło. Powstały ważne ośrodki miejskie, takie jak Ciechanów, Czersk i Liw, a w nich zamki warowne chroniące miejscową ludność. Po wygaśnięciu linii Piastów mazowieckich, księstwo na prawie lennym zostało włączone do Królestwa Polskiego.

Planowane Wydarzenia i Upamiętnienia

Samorząd województwa mazowieckiego planuje szereg wydarzeń związanych z patronami roku 2026. Będą to zarówno wydarzenia kulturalne i artystyczne, jak i wystawy, koncerty czy specjalne wydawnictwa.

W przyszłym roku planujemy cykl wydarzeń kulturalnych i artystycznych, wystaw, koncertów czy wydawnictw związanych z patronami. W ich organizację będą zaangażowane m.in. nasze instytucje kultury.

Agnieszka Kuźmińska, zastępca dyrektora Departamentu Kultury, Promocji i Turystyki urzędu marszałkowskiego

W organizację tych wydarzeń zaangażowane będą instytucje kultury podległe samorządowi województwa. Muzeum Literatury zajmie się organizacją wystaw poświęconych Andrzejowi Strugowi i Poli Gojawiczyńskiej, a instytucje muzyczne przygotują koncerty z repertuarem Mieczysława Fogga.

Jubileusz 500-lecia przyłączenia Mazowsza do Korony będzie obchodzony szczególnie uroczyście. Muzeum Mazowieckie w Płocku prowadzi już projekt "Mazowsze dla Korony", w ramach którego organizowane są zajęcia edukacyjne, wystawy i badania naukowe.

Upamiętnienie Księdza Władysława Skierkowskiego

Oprócz wyboru patronów, Sejmik Województwa Mazowieckiego przyjął także stanowisko w sprawie upamiętnienia księdza Władysława Skierkowskiego. W 2026 roku przypada 140. rocznica jego urodzin i 85. rocznica śmierci.

Ksiądz Skierkowski był odkrywcą, badaczem i promotorem muzyki i kultury kurpiowskiej. W czasie swojej pracy duszpasterskiej z niezwykłą pasją i wrażliwością dokumentował codzienne życie mieszkańców Puszczy Zielonej, ich mowę, obrzędy, pieśni i zwyczaje.

Jego wkład w dokumentowanie, promowanie i zachowanie dziedzictwa kultury ludowej Kurpiów jest nieoceniony. Zapisał słowa i melodie ponad 2 tysięcy pieśni kurpiowskich, które stały się inspiracją dla wybitnych kompozytorów polskich.

Wśród kompozytorów, którzy czerpali z dorobku księdza Skierkowskiego, znajdują się m.in. Witold Lutosławski, Henryk Mikołaj Górecki, Stanisław Moryto czy Karol Szymanowski. Ten ostatni wykorzystywał motywy kurpiowskie w swoich utworach wokalnych, zwłaszcza w cyklach "Sześć pieśni kurpiowskich" i "Dwanaście pieśni kurpiowskich".

Dziedzictwo Kulturowe Mazowsza

Wybór patronów roku 2026 na Mazowszu podkreśla bogactwo kulturowe i historyczne regionu. Andrzej Strug, Pola Gojawiczyńska i Mieczysław Fogg to postacie, które w różny sposób przyczyniły się do rozwoju polskiej kultury i są silnie związane z Mazowszem.

Jubileusz 500-lecia przyłączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego przypomina o ważnym momencie w dziejach regionu, który wpłynął na jego dalsze losy. Upamiętnienie księdza Władysława Skierkowskiego zwraca uwagę na bogactwo kultury ludowej Kurpiów i znaczenie jej zachowania dla przyszłych pokoleń.

Rok 2026 będzie więc czasem licznych wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych i naukowych, które przybliżą mieszkańcom i turystom historię i kulturę Mazowsza. Będzie to okazja do lepszego poznania regionu, jego tradycji i wybitnych postaci, które są z nim związane.