Powódź na Bugu - przygotowania i sytuacja hydrologiczna

Najbliższe dni będą kluczowe dla bezpieczeństwa regionu. Temat zdominował zarówno międzygminne spotkania sztabów kryzysowych, jak i czwartkową sesję Rady Miejskiej w Wyszkowie.

Telefon interwencyjny dla mieszkańców

Wspólny sztab nad Bugiem - powiaty szykują się na najgorsze

Dotyczyło aktualnej sytuacji hydrologicznej na Bugu oraz ryzyka powodziowego związanego z odwilżą. Możliwość powstawania zatorów lodowych była głównym tematem dyskusji.

W naradzie uczestniczyli samorządowcy i służby z powiatów wołomińskiego i wyszkowskiego. Obecni byli przedstawiciele Wód Polskich, policji, straży pożarnej oraz jednostek OSP.

Jak podkreślano, obecnie nie występuje bezpośrednie zagrożenie powodziowe. Jednak sytuacja wymaga stałego monitoringu rzeki przez służby.

Pokrywa lodowa i zagrożenie zatorami lodowymi

Pokrywa lodowa na rzece Bug ma średnio około 26 cm grubości. Stan lodowy rzeki jest monitorowany przez służby hydrologiczne.

Problemem może być moment rozpadu lodu. Właśnie wtedy istnieje największe ryzyko powstawania zatorów i lokalnych podtopień terenu.

Służby prowadzą całodobowy monitoring stanu lodowego. Samorządy uzgodniły procedury alarmowania mieszkańców w przypadku nagłego pogorszenia sytuacji.

Największe zagrożenie występuje podczas odwilży. Wtedy lód traci spójność i zaczyna dryfować w dół rzeki jako duże kry.

IMGW ostrzega - możliwe przekroczenia stanów ostrzegawczych

Wzrost poziomu wody będzie skutkiem spływu wód opadowo-roztopowych. Dodatkowym czynnikiem jest piętrzenie rzeki przez pokrywę lodową.

W Popowie przewidywane jest przekroczenie stanu ostrzegawczego. Lokalnie rzeka może wejść w strefę stanów wysokich wód.

Sytuacja hydrologiczna jest monitorowana we współpracy z Wodami Polskimi. Dane są aktualizowane co kilka godzin.

Wyszków - przygotowania trwają od stycznia

Gmina zabezpieczyła osiem punktów dystrybucji piasku dla mieszkańców. Dostawcę materiału oraz transport zabezpieczono z wyprzedzeniem.

Zwiększone zapasy po ostatniej powodzi

Po doświadczeniach ostatniej powodzi znacząco zwiększono zapasy worków przeciwpowodziowych. Obecnie przygotowanych jest około 18 tysięcy worków.

To prawie trzykrotnie więcej niż podczas poprzedniego zagrożenia. Worki są składowane w lokalizacjach umożliwiających szybką dystrybucję do zagrożonych obszarów.

Zakupiono także dodatkowy sprzęt dla jednostek OSP. Lista obejmuje pompy wysokowydajne, agregaty prądotwórcze oraz osuszacze powietrza.

Strażacy otrzymali również nową odzież ochronną. Pozwala ona na bezpieczną pracę w trudnych warunkach przy wysokim stanie wody.

Rozpoznanie terenu przez strażaków

Strażacy ochotnicy prowadzili w ostatnich dniach szczegółowe rozpoznanie terenu. Zbierali informacje o możliwej ewakuacji mieszkańców z zagrożonych obszarów.

Spisano również liczbę zwierząt hodowlanych na poszczególnych posesjach. Uwzględniono sposoby zabezpieczenia budynków gospodarczych przed wodą.

Największe zagrożenie - zator i "cofka"

Cofka to nagłe spiętrzenie rzeki spowodowane zatorem lodowym. Woda może wówczas wzrosnąć o kilkadziesiąt centymetrów w ciągu zaledwie kilku godzin.

Sytuacja w Drogoszewie

W Drogoszewie obwałowania zostały wcześniej poszerzone i wzmocnione. Znacząco ogranicza to ryzyko zalania tej miejscowości.

Dodatkowe prace przeprowadzono jesienią ubiegłego roku. Wały są teraz wyższe i bardziej odporne na przeciążenia.

Problemy w Rybienku Leśnym

Problemy pojawiły się natomiast w Rybienku Leśnym. Wały zostały tam uszkodzone przez dzikie zwierzęta - głównie dziki i bobry.

Strażacy prowadzili już prace naprawcze uszkodzonych odcinków wałów. Miejsca naruszenia zostały wzmocnione workami z piaskiem.

Pierwsze interwencje służb

Gmina uruchomiła telefon interwencyjny dla mieszkańców terenów nadbużańskich. Pierwsze zgłoszenia już wpłynęły do dyspozytorni.

Strażacy wypompowywali wodę z zalanych dróg gminnych. Interweniowali również na posesjach prywatnych, gdzie woda zaczęła zalewać piwnice.

Uwaga mieszkańcy Rybienka Leśnego!

Ze względu na uszkodzenia wałów ten teren jest szczególnie narażony na zalanie w przypadku zatoru. Mieszkańcy powinni mieć przygotowany plan ewakuacji i najważniejsze rzeczy spakowane.

Lodołamaczy nie będzie - wyjaśnienie dla mieszkańców

Podczas sesji odniesiono się do często powracających wśród mieszkańców postulatów użycia lodołamaczy. Temat regularnie wraca w dyskusjach lokalnych.

– Lodołamacze nie są możliwe do uruchomienia na Bugu. Poziom wody jest tu zbyt niski – wyjaśniała Monika Domalewska.

Lodołamacze wymagają minimalnej głębokości około 2 metrów. Bug w większości miejsc ma głębokość poniżej tego poziomu poza okresem wezbrań.

Dlaczego pogłębianie rzeki nie jest rozwiązaniem

Niektórzy mieszkańcy sugerują również pogłębianie koryta rzeki Bug. Jednak takie działania wymagałyby zgody organów centralnych i decyzji na szczeblu rządowym.

Bug jest rzeką graniczną na znacznym odcinku. Wszelkie prace w korycie wymagają uzgodnień międzynarodowych z Ukrainą i Białorusią.

Ponadto ekologowie przestrzegają, że pogłębianie mogłoby zaszkodzić unikalnemu ekosystemowi rzeki. Bug to jeden z ostatnich nieuregulowanych technicznie dużych rzek w Europie.

Stanowisko w sprawie worków i piasku

Monika Domalewska podkreśliła również ważną kwestię dla mieszkańców. Gmina nie ma obowiązku dostarczania worków i piasku indywidualnie pod każdą posesję na etapie przedpowodziowym.

Mieszkańcy mogą je odbierać samodzielnie z wyznaczonych punktów dystrybucji. Transport pod konkretne posesje odbywa się dopiero w sytuacji ogłoszenia alarmu powodziowego.

Współpraca samorządów i służb ratunkowych

Jak wyjaśniono, samorząd nie otrzymał zaproszenia na to konkretne spotkanie. Narada dotyczyła przede wszystkim gmin działających bezpośrednio na wspólnym obszarze administracyjnym powiatów wołomińskiego i wyszkowskiego.

– Bierzemy udział w spotkaniach, na które jesteśmy zapraszani. Spotkania dotyczące naszego terenu odbywają się w naszym starostwie – odpowiadała naczelnik Monika Domalewska.

Koordynacja działań między powiatami

Pomimo tego incydentu współpraca między samorządami układa się dobrze. Uzgodniono wspólne procedury komunikacji w przypadku pogorszenia sytuacji hydrologicznej.

Utworzono wspólny system wymiany informacji. Każdy powiat ma wyznaczonego koordynatora, który przekazuje dane o stanie wody i podejmowanych działaniach.

Powódź ma wiele twarzy - perspektywa samorządowców

– Powódź ma wiele twarzy. Dla jednych to dramat i utrata dorobku życia, dla innych służba – mówiła Monika Domalewska podczas sesji rady.

Dodała, że to temat, który spędza sen z powiek pracownikom gminy. Każda decyzja może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa setek rodzin.

Doświadczenia z poprzednich lat

Gmina korzysta z doświadczeń zebranych podczas wcześniejszych zagrożeń powodziowych. Opracowano szczegółowe plany ewakuacji dla każdej zagrożonej miejscowości.

Wyznaczono miejsca tymczasowego zakwaterowania. Przygotowano listy osób wymagających szczególnej pomocy - osoby starsze, niepełnosprawne, rodziny z małymi dziećmi.

Rola społeczności lokalnej

Bardzo ważna jest współpraca mieszkańców z służbami. Strażacy apelują o zgłaszanie wszelkich niepokojących zjawisk związanych z wodą.

Mieszkańcy, którzy zauważą szybki wzrost poziomu wody w rzece, powinni natychmiast informować służby. Każda minuta może być cenna w przypadku gwałtownej cofki.

"Przygotowania są na najwyższym poziomie. Robimy wszystko, co w naszej mocy, żeby ochronić mieszkańców i ich mienie. Liczymy też na zrozumienie i współpracę ze strony społeczności."

- Monika Domalewska, Naczelnik Wydziału Organizacyjnego

Co dalej - prognozy i monitoring sytuacji

Tempo odwilży i sposób rozpadu lodu zdecydują, czy rzeka pozostanie w korycie. Meteorolodzy przewidują ocieplenie w najbliższym tygodniu.

Czynniki wpływające na sytuację

Kilka czynników będzie miało wpływ na rozwój sytuacji hydrologicznej w najbliższych dniach. Najważniejsze to tempo roztopów i ewentualne opady.

System ostrzegania mieszkańców

Gmina przygotowała system szybkiego ostrzegania mieszkańców terenów zagrożonych. W przypadku nagłego pogorszenia sytuacji uruchomione zostaną syreny alarmowe.

Dodatkowo służby będą informować mieszkańców przez megafony. Wykorzystane zostaną również SMS-y i komunikaty w mediach społecznościowych gminy.

Mieszkańcy powinni mieć naładowane telefony komórkowe. Warto również przygotować zapas wody pitnej i żywności na kilka dni.

Podsumowanie - sytuacja wymaga czujności

Sytuacja hydrologiczna na Bugu wymaga stałego monitoringu, mimo że na razie nie ma bezpośredniego zagrożenia. Przygotowania gminy Wyszków i współpraca służb są na wysokim poziomie.

Zapasy worków przeciwpowodziowych, nowy sprzęt i przeszkolone służby dają nadzieję na skuteczną reakcję w przypadku pogorszenia sytuacji. Kluczowe będą najbliższe dni - tempo odwilży i rozpad pokrywy lodowej zdecydują o dalszym rozwoju wydarzeń.

Mieszkańcy terenów nadbużańskich powinni pozostać w gotowości i śledzić komunikaty służb. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub zagrożenia należy niezwłocznie kontaktować się z numerem interwencyjnym.