Naruszenia czasu pracy kierowcy ciężarówki na S8: skrócony odpoczynek, mandaty blisko 5 tys. zł i 12 tys. zł kaucji

Kontrola litewskiego zestawu pod Wyszkowem nie wykazała problemów z dokumentami ani stanem technicznym. Kluczowe okazały się dane z tachografu i karty kierowcy. Inspektorzy znaleźli skrócony odpoczynek tygodniowy, przekroczenia czasu prowadzenia oraz braki wpisów manualnych.

Kontrola na S8 zaczęła się od zwykłego zatrzymania

W piątek, 4 września, funkcjonariusze mazowieckiej Inspekcji Transportu Drogowego z Ostrołęki zatrzymali na drodze ekspresowej S8 ciągnik siodłowy z naczepą-chłodnią. Do kontroli doszło w pobliżu Wyszkowa.

Zestaw należał do litewskiego przewoźnika. Za kierownicą siedział obywatel Ukrainy. Transportował ładunek z Finlandii do Włoch. Była to trasa międzynarodowa, na której prawidłowa ewidencja czasu ma znaczenie dla kierowcy, przewoźnika i osoby zarządzającej transportem.

Dokumenty kierowcy były w porządku. Stan techniczny ciężarówki również nie wzbudził zastrzeżeń inspektorów. Nie oznaczało to jednak końca kontroli. W transporcie drogowym wiele naruszeń wychodzi dopiero po odczytaniu danych zapisanych w urządzeniach.

Co wykazała analiza danych z tachografu i karty kierowcy

Kontrola obejmowała ostatnie 57 dni. Taki zakres pozwolił ocenić nie tylko ostatni przejazd, lecz także wcześniejszy sposób organizacji pracy. Dane pokazały kilka rodzajów naruszeń.

• kierowca w dwóch przypadkach nie odebrał rekompensaty za skrócony odpoczynek tygodniowy;
• regularny odpoczynek tygodniowy został w jednym przypadku skrócony o 20 godzin i 39 minut;
• stwierdzono przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu;
• na karcie kierowcy brakowało wielu wymaganych wpisów manualnych.

Każdy z tych punktów ma znaczenie przy ocenie czasu pracy kierowcy. Tachograf pokazuje aktywność pojazdu, ale wpisy manualne wyjaśniają, co działo się wtedy, gdy kierowca wykonywał czynności poza pojazdem lub urządzenie nie zapisało ich automatycznie.

Skrócony odpoczynek tygodniowy był najpoważniejszym ustaleniem

W jednym przypadku kierowca odpoczywał nieprzerwanie przez 24 godziny i 21 minut. Powinien wykorzystać co najmniej 45 godzin. Różnica wyniosła 20 godzin i 39 minut.

To nie był jedyny problem. Inspektorzy ustalili, że w dwóch przypadkach kierowca nie odebrał rekompensaty za skrócony odpoczynek tygodniowy. Rekompensata ma przywrócić czas odpoczynku, który wcześniej został ograniczony. Jej brak oznacza, że plan pracy nie został prawidłowo rozliczony.

W praktyce czas pracy kierowcy trzeba oceniać w kilku okresach. Liczy się dzienny czas prowadzenia, przerwy, odpoczynek dobowy oraz odpoczynek tygodniowy. Sam fakt, że pojazd przez pewien czas stał, nie zawsze wystarcza do uznania tego okresu za właściwy odpoczynek.

Przekroczenia dziennego czasu prowadzenia i braki wpisów

Kontrola wykazała także przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu. W takim przypadku znaczenie ma nie tylko liczba przejechanych godzin, lecz również sposób zaplanowania całej doby. Dzienny czas prowadzenia musi mieścić się w określonych limitach, a odstępstwa wymagają podstawy i prawidłowego udokumentowania.

Drugim problemem były liczne braki wymaganych wpisów manualnych na karcie kierowcy. Kierowca powinien uzupełnić aktywności, których tachograf nie zarejestrował samodzielnie. Dotyczy to między innymi pracy przy pojeździe, dyspozycyjności albo odpoczynku poza kabiną.

Brak wpisu utrudnia odtworzenie przebiegu dnia. Dla firmy oznacza to słabszą ewidencję. Dla kierowcy oznacza ryzyko, że podczas kontroli nie da się potwierdzić prawidłowego przebiegu czasu pracy.

Mandaty blisko 5 tys. zł i 12 tys. zł pobranej kaucji

Kontrola zakończyła się nałożeniem na kierowcę trzech mandatów gotówkowych. Ich łączna wysokość wyniosła 4950 zł.

To była część konsekwencji. Funkcjonariusze sporządzili również protokół, który będzie podstawą do wszczęcia postępowań administracyjnych wobec litewskiego przewoźnika oraz osoby zarządzającej transportem w firmie.

Na poczet wyliczonych kar pobrano łącznie 12 tys. zł kaucji. Od przedsiębiorcy pobrano 10 350 zł. Od osoby zarządzającej transportem pobrano 1650 zł.

Gdyby pieniądze nie zostały wpłacone, ciężarówka trafiłaby na parking strzeżony. Dla firmy oznaczałoby to kolejne koszty oraz przerwę w realizacji przewozu. Sama kaucja nie zamyka więc całej sprawy. Następne postępowania mogą dotyczyć odpowiedzialności podmiotów wskazanych w protokole.

Dlaczego odpowiada nie tylko kierowca

Czas pracy kierowcy jest częścią organizacji transportu. Kierowca wykonuje zadania na trasie, ale planowanie zleceń, terminy dostaw i rozliczanie odpoczynku często zależą także od firmy oraz osoby zarządzającej transportem.

W tym przypadku mandatami objęto kierowcę. Protokół stał się jednak podstawą do dalszych postępowań wobec litewskiego przewoźnika i osoby zarządzającej transportem. Pokazuje to, że przekroczenie czasu pracy może mieć skutki na kilku poziomach.

Firma powinna prowadzić ewidencję i reagować, gdy plan trasy nie pozwala na zachowanie przerw oraz odpoczynku. Nie wystarczy później tłumaczyć, że kierowca miał dojechać na czas. Przepisy o czasie pracy kierowców wiążą się z bezpieczeństwem, a nie tylko z administracją.

Zmęczenie kierowcy wpływa na bezpieczeństwo na drodze

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego Zbigniew Kapciak podkreślał, że przestrzeganie norm czasu pracy ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo.

To szczególnie ważne przy ciężkim zestawie z naczepą. Każde opóźnienie reakcji może mieć większe znaczenie niż w samochodzie osobowym. Nie trzeba dopisywać dodatkowych faktów do tej kontroli, aby zobaczyć ryzyko: skrócony odpoczynek, przekroczenia czasu prowadzenia i braki w zapisach utrudniają ocenę, czy kierowca był gotowy do dalszej jazdy.

Inspektor wskazywał także, że łamanie obowiązujących limitów stwarza zagrożenie na drodze i stanowi formę nieuczciwej konkurencji na rynku transportowym. Firma, która stale skraca odpoczynek, może próbować realizować przewozy szybciej kosztem warunków pracy. To uderza w przewoźników, którzy planują trasy zgodnie z przepisami.

Wnioski po kontroli litewskiego zestawu

Kontrola na S8 pod Wyszkowem pokazała, że prawidłowe dokumenty i dobry stan techniczny pojazdu nie kończą sprawdzania. Decydujące okazały się zapisy z tachografu i karty kierowcy z ostatnich 57 dni.

Kierowca nie odebrał w dwóch przypadkach rekompensaty za skrócony odpoczynek tygodniowy. W jednym przypadku odpoczywał 24 godziny i 21 minut zamiast co najmniej 45 godzin. Odpoczynek był krótszy o 20 godzin i 39 minut. Inspektorzy stwierdzili również przekroczenia dziennego czasu prowadzenia oraz liczne braki wpisów manualnych.

Skutkiem były trzy mandaty dla kierowcy o łącznej wysokości 4950 zł. Pobrano także 12 tys. zł kaucji: 10 350 zł od przedsiębiorcy i 1650 zł od osoby zarządzającej transportem. Protokół może rozpocząć dalsze postępowania administracyjne.

Najważniejszy pozostaje wymiar bezpieczeństwa. Przestrzeganie norm czasu pracy ogranicza zmęczenie, poprawia reakcję kierowcy i pomaga utrzymać uczciwe warunki konkurencji w transporcie drogowym.