Re: Haft Kurpi Białych – licytacja tradycyjnego rękodzieła i ochrona przyrody
Niedzielne wydarzenie w Rząśniku łączy kunszt regionalnego hafciarstwa z pilną potrzebą ochrony torfowisk oraz ginących ptaków siewkowatych. Uczestnicy spotkania poznają autentyczne wzornictwo Puszczy Białej i wezmą udział w licytacji unikatowych tkanin, z której dochód zasili działania na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa. Nadchodząca aukcja prac RE: Haft Kurpi Białych skupia twórczynie ludowe, działaczy samorządowych oraz pasjonatów mazowieckiego krajobrazu.
O powodzeniu takich inicjatyw decyduje zaangażowanie lokalnej społeczności oraz bezpośredni kontakt z ginącą tradycją. Zamiast anonimowych pamiątek uczestnicy otrzymują przedmioty z wielopokoleniową historią, wykonane ręcznie na lnianym płótnie przez mistrzynie igły i debiutujące adeptki.
Ekologia spotyka tradycję: dlaczego kulik i haft kurpiowski dzielą wspólny los
Zanikanie tradycyjnych wzorów hafciarskich postępuje równolegle z kurczeniem się siedlisk rzadkich ptaków lęgowych w dolinach rzecznych. W krajobrazie Mazowsza oba te zjawiska odzwierciedlają stopniowe wypieranie lokalnej specyfiki przez globalną unifikację.
Tereny bagienne zwane Pulwami stanowią jedną z ostatnich ostoi, gdzie wciąż można usłyszeć charakterystyczny głos kulika wielkiego. W całej Polsce lęgnie się zaledwie 200 par tego gatunku, z czego aż 5% wybrało właśnie podmokłe łąki gminy Rząśnik. Podobnie jak ten rzadki ptak, tak i tradycyjny haft Puszczy Białej potrzebuje świadomej ochrony, by nie zniknąć z codziennego życia.
Trudno w to uwierzyć, ale dziś przeszło 90% masy wszystkich ptaków na ziemi stanowi drób!
Konrad Malec, ekodoradca i członek KGW „Kurpie Białe”Zestawienie tych faktów pokazuje skalę presji wywieranej na naturalne ekosystemy i regionalną tożsamość. Do kulturowego wymiaru tego problemu nawiązuje z uśmiechem Małgorzata Ołdak z Koła Gospodyń Wiejskich „Kurpie Białe”:
Podobny trend obserwujemy w kulturze, podejrzewamy że ilość dostępnych na rynku rejbaków, parzaków czy fafernuchów nie stanowi nawet promila hot-dogów i hamburgerów. Podobnie z wzornictwem, idąc wczoraj przez Rząśnik nie zauważyłam ani jednej koszuli z haftem kurpiowskim, za to dość sporo z drużynami sportowymi, metkami firmowymi i hasłami marketingowymi.
Małgorzata Ołdak, KGW „Kurpie Białe”
Rękodzieło z duszą: koszule, serwety i konkursowe makatki
Przedmioty przygotowane na licytację stanowią świadectwo wielogodzinnej, precyzyjnej pracy manualnej, w której każdy ścieg niesie konkretne znaczenie kulturowe. Zdobienia Puszczy Białej wyróżniają się geometryczną dyscypliną, motywami roślinnymi oraz powściągliwą gamą barwną opartą głównie na bieli, czerwieni i czerni.
W licytacyjnym katalogu znalazły się zarówno klasyczne elementy stroju ludowego, jak i użytkowe tekstylia stołowe. Swoje dzieła przekazały doświadczone hafciarki, które uczyły się tej sztuki bezpośrednio od swoich matek i babć, a także młodsze mieszkanki Rząśnika dopiero rozwijające pasję zdobniczą.
- Tradycyjne koszule z misternie zdobionym kołnierzem, mankietami oraz przyramkami, wykonane według dawnych wzorców puszczańskich.
- Ręcznie obszywane serwety i serwetki na domowe stoły, łączące tradycyjny haft kurpiowski z funkcją współczesnej dekoracji wnętrz.
- Unikatowe makatki nadesłane na konkurs pod hasłem „kto kulika uszanuje, temu szczęście dopisuje”, zestawiające motyw ptaka z haftem regionalnym.
- Autorskie prace plastyczne Klaudii Sochaczewskiej, przewodniczącej Młodzieżowej Rady Gminy w Rząśniku, ukazujące faunę i krajobraz kurpiowski.
Wszystkie oferowane tkaniny to pojedyncze, niepowtarzalne egzemplarze, których próżno szukać w masowej produkcji. Konkursowe makatki w nowatorski sposób łączą sylwetkę kulika z ornamentami typu zielko czy kółka, tworząc nowoczesny most między ornitologią a sztuką ludową.
Społeczna energia Rząśnika i licytacja z misją
Zorganizowanie aukcji to wynik oddolnej współpracy kobiet z Koła Gospodyń Wiejskich, młodzieży samorządowej oraz władz gminy Rząśnik. Wspólny cel połączył pokolenia wokół troski o kurpiowską tożsamość i ochronę środowiska naturalnego.
Wydarzenie poprowadzi Konrad Malec, który jako gminny ekodoradca, przyrodnik i członek KGW łączy aukcyjną dynamikę z edukacją ekologiczną. Uczestnicy licytacji usłyszą nie tylko tradycyjne wywołania cenowe, lecz także praktyczne wskazówki dotyczące dbania o czyste powietrze, wymiany pieców oraz ochrony lokalnych ekosystemów.
Aukcja pozwala zapłacić za wyjątkowe dzieło rękodzielnicze kwotę wyższą niż rynkowa, mając pewność, że każda złotówka wspiera konkretne projekty edukacyjne, warsztaty hafciarskie oraz ochronę stanowisk lęgowych na Pulwach.
Do udziału w wydarzeniu gorąco zachęca wójt Gminy Rząśnik Marek Leszczyński, który od lat obserwuje przyrodnicze i kulturowe skarby swojego rejonu:
Kulików wielkich zostało zaledwie 200 par w Polsce, przy czym aż 5% żyje na naszych Pulwach. Haft kurpiowski widzę nieco częściej niż te ptaki, ale nie tak często, jakbym sobie życzył. Bardzo się cieszę, że zarówno kuliki, jak i tradycyjny haft białokurpiowski wybrały nasz Rząśnik na swoją ostoję! Sam mam coś upatrzonego na licytację i dam z siebie wszystko, by to zdobyć. Potencjalną konkurencję zapraszam do wyjęcia węża z kieszeni i pozostawienia go w domu.
Marek Leszczyński, Wójt Gminy RząśnikDla organizatorów kluczowe jest znalezienie odpowiedzialnych opiekunów dla wystawianych tkanin, co podkreśla Małgorzata Ołdak:
Mam nadzieję, że wszystkie niezwykłe i piękne dzieła, które w najbliższą niedzielę pójdą pod młotek, znajdą nowy, kochający dom.
Małgorzata Ołdak, KGW „Kurpie Białe”Informacje praktyczne: program wystawy i licytacji w Rząśniku
Wydarzenie zaplanowano na niedzielne popołudnie, tak aby mieszkańcy oraz goście z całego Mazowsza mogli swobodnie obejrzeć ekspozycję przed rozpoczęciem licytacji. Spotkanie stanowi także przestrzeń do rozmów o przyszłych projektach promujących region i ochronę ptaków.
Aukcja wieńczy projekt RE: haft Kurpi Białych realizowany w ramach programu #MazowieckaAktywizacja2026 i wsparty finansowo przez Samorząd Województwa Mazowieckiego. Wstęp na część wystawienniczą oraz samą licytację pozostaje otwarty dla wszystkich zainteresowanych.
| Element | Godzina | Miejsce | Opis punktu programu |
|---|---|---|---|
| Wystawa | 15:30 | Sala UG | Otwarcie ekspozycji haftu, koszul, serwet oraz konkursowych makatek do spokojnego obejrzenia. |
| Licytacja | 16:00 | Sala UG | Start aukcji charytatywnej prowadzonej przez Konrada Malca z opowieściami przyrodniczymi. |
| Debata | Po aukcji | Sala UG | Prezentacja planów KGW i dyskusja nad pomysłami na kolejne akcje ochrony przyrody. |
Wydarzenie odbędzie się w budynku Urzędu Gminy Rząśnik przy ulicy Jesionowej 3. Dojazd z Wyszkowa lub Pułtuska prowadzi drogami lokalnymi w kierunku serca Puszczy Białej.
Najczęściej zadawane pytania o aukcję prac RE: Haft Kurpi Białych
Na jaki cel trafią środki zebrane podczas licytacji?
Cały dochód zebrany przez Koło Gospodyń Wiejskich „Kurpie Białe” zostanie przekazany na promowanie oraz utrwalanie kurpiowskiej kultury, tradycji i lokalnej przyrody. Środki zasilą między innymi kolejne warsztaty twórcze i inicjatywy chroniące siedliska kulika wielkiego.
Jakie przedmioty będzie można wylicytować w niedzielę?
Licytacja obejmuje ręcznie haftowane koszule, serwety i serwetki wykonane przez twórczynie ludowe, a także makatki z motywem kulika wielkiego oraz obrazy autorstwa Klaudii Sochaczewskiej. Każdy przedmiot jest unikatowym dziełem stworzonym ręcznie na naturalnym płótnie.
Kiedy i gdzie dokładnie odbywa się wystawa oraz aukcja?
Wydarzenie ma miejsce 18 października 2026 roku w Sali Konferencyjnej Urzędu Gminy Rząśnik przy ulicy Jesionowej 3. Wystawę można oglądać od godziny 15:30, natomiast licytacja rozpoczyna się punktualnie o 16:00.
Kto poprowadzi licytację rękodzieła kurpiowskiego?
Aukcję poprowadzi Konrad Malec, gminny ekodoradca, doświadczony przyrodnik i członek KGW „Kurpie Białe”. Uczestnicy mogą liczyć na barwne komentarze dotyczące kultury Kurpiów, kulików wielkich oraz praktycznych zasad ochrony czystego powietrza.
Spotkajmy się przy wspólnym stole w Rząśniku
Aukcja prac RE: Haft Kurpi Białych stanowi unikalną szansę na zdobycie autentycznego rękodzieła i realne wsparcie ochrony mazowieckich łąk podmokłych. Przybycie do Rząśnika pozwala poczuć siłę lokalnej wspólnoty, poznać mistrzynie tradycyjnej igły i wziąć udział w licytacji z głębokim sensem społecznym.
Miniprojekt realizowany w ramach programu #MazowieckaAktywizacja2026. Zadanie publiczne finansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Bądź na bieżąco!
Interesują Cię lokalne rękodzieło, tradycje Kurpi Białych i akcje na rzecz ochrony naszej przyrody? Bądź z nami w kontakcie na Facebooku, by nie przegapić kolejnych licytacji i spotkań kulturalnych!
