Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" - Największy Bieg Historyczny w Polsce

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" to wyjątkowe wydarzenie łączące aktywność fizyczną z żywą lekcją historii. Co roku tysiące Polaków w setkach miast w kraju i za granicą biegną, by uczcić pamięć bohaterów podziemia antykomunistycznego. To nie tylko sportowa rywalizacja, ale przede wszystkim hołd oddany tym, którzy walczyli o wolną Polskę po zakończeniu II wojny światowej.

Kim byli Żołnierze Wyklęci?

Działając w ramach takich organizacji jak Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (WiN), Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) czy Narodowe Zjednoczenie Wojskowe (NZW), prowadzili zbrojny opór przeciwko komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa. Szacuje się, że przez szeregi podziemia antykomunistycznego przeszło od 120 do 180 tysięcy osób.

Przez dziesięciolecia komunistycznej propagandy byli oni nazywani "bandytami" i "faszystami", a ich prawdziwa historia była zakłamywana. Dopiero po 1989 roku zaczęto przywracać im należne miejsce w historii Polski.

Czym jest Bieg Tropem Wilczym?

Uczestnicy Biegu Tropem Wilczym podczas startu

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" to największy bieg pamięci w Polsce, organizowany od 2013 roku przez Fundację Wolność i Demokracja. Pierwsza edycja zgromadziła zaledwie kilkudziesięciu pasjonatów historii w lesie koło Zalewu Zegrzyńskiego. Dziś jest to wydarzenie o ogromnej skali - w 2020 roku wzięło w nim udział ponad 75 000 uczestników z 370 miast w Polsce i za granicą.

Nazwa „Tropem Wilczym" nawiązuje do określenia „Wilcy", którego używano wobec członków podziemia niepodległościowego. Żołnierze ci, ścigani przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa, często ukrywali się w lasach, stąd też porównanie do wilków - dumnych, nieustraszonych i walczących do końca.

Wydarzenie ma charakter ogólnopolski i odbywa się tego samego dnia w setkach miejscowości w całej Polsce oraz w kilkunastu lokalizacjach za granicą, w tym w Chicago, Londynie, Nowym Jorku czy Wilnie. Bieg jest organizowany corocznie w okolicach 1 marca, który od 2011 roku jest obchodzony jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Formuła biegu i symbolika dystansu

Głównym elementem biegu jest dystans 1963 metrów. Ta nietypowa odległość ma głębokie znaczenie symboliczne - upamiętnia rok śmierci ostatniego Żołnierza Wyklętego, Józefa Franczaka ps. „Lalek", który zginął w walce 21 października 1963 roku, prawie dwie dekady po zakończeniu II wojny światowej.

Oprócz dystansu symbolicznego, w zależności od lokalnego organizatora, uczestnicy mogą również wybierać dłuższe trasy, najczęściej 5 lub 10 kilometrów. Dzięki temu bieg jest dostępny zarówno dla doświadczonych biegaczy, jak i dla amatorów czy rodzin z dziećmi.

Bieg ma charakter otwarty i inkluzywny - mogą w nim uczestniczyć osoby w każdym wieku, niezależnie od poziomu sprawności fizycznej. Nie jest to wydarzenie nastawione na rywalizację sportową, lecz na wspólne przeżywanie historii i oddanie hołdu bohaterom.

Rozwój biegu na przestrzeni lat

Jak widać z powyższej tabeli, Bieg Tropem Wilczym rozwinął się z lokalnej inicjatywy w największy bieg pamięci w Polsce, a prawdopodobnie także na świecie. Z roku na rok przybywa zarówno lokalizacji, jak i uczestników, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu historią Żołnierzy Wyklętych i chęci oddania im hołdu.

Organizacja i przebieg wydarzenia

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" jest organizowany przez Fundację Wolność i Demokracja, która koordynuje całe przedsięwzięcie na poziomie ogólnopolskim. W poszczególnych miejscowościach za organizację odpowiadają lokalni partnerzy - samorządy, organizacje pozarządowe, grupy rekonstrukcyjne czy kluby sportowe.

Każdy uczestnik biegu otrzymuje pakiet startowy, który zawiera m.in. koszulkę z wizerunkiem jednego z bohaterów - Żołnierzy Wyklętych, numer startowy oraz materiały edukacyjne przybliżające historię podziemia antykomunistycznego. W niektórych lokalizacjach uczestnicy otrzymują również pamiątkowe medale.

Bieg odbywa się zazwyczaj w niedzielę, najbliższą dacie 1 marca, czyli Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Wydarzenie ma charakter rodzinny i często towarzyszą mu dodatkowe atrakcje, takie jak pikniki historyczne, wystawy, koncerty patriotyczne czy pokazy grup rekonstrukcyjnych.

Bohaterowie biegu

Każdego roku organizatorzy Biegu Tropem Wilczym wybierają kilku bohaterów, których historie są szczególnie promowane podczas wydarzenia. Ich wizerunki znajdują się na koszulkach uczestników, a ich biografie są przybliżane w materiałach edukacyjnych.

Edukacyjny wymiar biegu

Wystawa edukacyjna towarzysząca biegowi

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" to nie tylko wydarzenie sportowe, ale przede wszystkim projekt edukacyjny. Jego głównym celem jest propagowanie wiedzy o powojennej historii Polski i przywracanie pamięci o bohaterach podziemia antykomunistycznego.

Podczas biegu uczestnicy mają okazję zapoznać się z materiałami edukacyjnymi, obejrzeć wystawy historyczne, a często również spotkać się z żyjącymi świadkami historii lub członkami rodzin Żołnierzy Wyklętych. W wielu miejscowościach organizowane są również prelekcje, pokazy filmów dokumentalnych czy inscenizacje historyczne.

Dzięki masowemu charakterowi biegu, wiedza o Żołnierzach Wyklętych dociera do szerokiego grona odbiorców, w tym do młodzieży, która często po raz pierwszy ma okazję zetknąć się z tą tematyką. Jest to szczególnie ważne w kontekście wieloletniego zakłamywania historii podziemia antykomunistycznego w czasach PRL.

Charytatywny wymiar biegu

W duchu wartości wyznawanych przez Żołnierzy Wyklętych, dla których dobro ojczyzny i drugiego człowieka było najwyższym priorytetem, Bieg Tropem Wilczym ma również wymiar charytatywny. W wielu lokalizacjach organizowane są zbiórki pieniężne na rzecz potrzebujących, akcje oddawania krwi czy inne inicjatywy pomocowe.

Organizatorzy podkreślają, że niesienie pomocy innym jest najlepszym sposobem na kontynuowanie dziedzictwa Żołnierzy Wyklętych w dzisiejszych czasach. Jak mówią: "Wyklęci walczyli ryzykując życie – my walczymy, aby ratować życie".

Międzynarodowy zasięg biegu

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" przekroczył granice Polski i odbywa się również w wielu miejscach za granicą, gdzie mieszkają Polacy. W 2020 roku bieg zorganizowano w takich miastach jak Chicago, Nowy Jork, Londyn, Wiedeń, Wilno, Christchurch, Herdorf, Keysborough i Penrose Park.

Ponadto, w bieg włączają się również polskie misje wojskowe za granicą. W 2020 roku żołnierze biegli w siedmiu misjach: w Afganistanie, Bośni i Hercegowinie, Iraku, Kosowie, Łotwie, Republice Środkowoafrykańskiej i Rumunii. Co ciekawe, w tych lokalizacjach do biegu dołączali również żołnierze z innych krajów, m.in. z USA, Węgier, Danii i Ukrainy.

Dzięki temu bieg staje się nie tylko formą upamiętnienia bohaterów, ale również elementem budowania tożsamości narodowej wśród Polaków mieszkających poza granicami kraju oraz okazją do promocji polskiej historii wśród obcokrajowców.

Jak wziąć udział w biegu?

Udział w Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" jest otwarty dla wszystkich chętnych, niezależnie od wieku czy poziomu sprawności fizycznej. Aby wziąć udział w wydarzeniu, należy:

1. Sprawdzić, czy bieg odbywa się w Twojej miejscowości (mapa lokalizacji dostępna jest na stronie organizatora)
2. Zarejestrować się online lub w biurze zawodów (w zależności od lokalnego organizatora)
3. Odebrać pakiet startowy (zazwyczaj dzień przed biegiem lub w dniu biegu)
4. Stawić się na linii startu o wyznaczonej godzinie

W większości lokalizacji udział w biegu jest bezpłatny lub wiąże się z symboliczną opłatą startową, która często jest przekazywana na cele charytatywne. Szczegółowe informacje dotyczące rejestracji, terminów i lokalizacji można znaleźć na stronie internetowej organizatora.

Bieg Tropem Wilczym - więcej niż sportowe wydarzenie

Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym" to wyjątkowe wydarzenie, które łączy w sobie elementy sportowe, edukacyjne, patriotyczne i charytatywne. Jest to żywa lekcja historii, która angażuje uczestników na wielu poziomach i pozwala im w aktywny sposób oddać hołd bohaterom podziemia antykomunistycznego.

Dzięki masowemu charakterowi biegu, historia Żołnierzy Wyklętych dociera do szerokiego grona odbiorców, przyczyniając się do przywracania pamięci o tych, którzy przez dziesięciolecia byli skazani na zapomnienie. Jednocześnie, bieg promuje aktywność fizyczną i zdrowy styl życia, a także wartości takie jak patriotyzm, odwaga i poświęcenie dla dobra wspólnego.

Jeśli chcesz dołączyć do tysięcy Polaków, którzy co roku biegną, by uczcić pamięć Żołnierzy Wyklętych, sprawdź, gdzie i kiedy odbędzie się najbliższa edycja Biegu Tropem Wilczym w Twojej okolicy. To doskonała okazja, by połączyć aktywność fizyczną z żywą lekcją historii i oddać hołd bohaterom, którzy walczyli o wolną i niepodległą Polskę.