WOŚP (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy): Więcej niż zbiórka pieniędzy

Co roku w Polsce, gdy nadchodzi finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, obserwujemy to samo zjawisko. Jedni z uśmiechem wrzucają pieniądze do charakterystycznych czerwonych puszek, drudzy wyciągają argumenty przeciwko akcji. WOŚP przestała być tylko zbiórką pieniędzy na sprzęt medyczny – stała się lustrem polskich podziałów społecznych, w którym odbijają się nasze wartości, przekonania i wizje społeczeństwa.

Historia i osiągnięcia WOŚP

Jerzy Owsiak, założyciel i wieloletni dyrygent Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy rozpoczęła swoją działalność w 1993 roku, gdy Jerzy Owsiak, zainspirowany potrzebami Centrum Zdrowia Dziecka, zorganizował pierwszą zbiórkę. Od tamtej pory fundacja zebrała ponad 2,6 miliarda złotych i zakupiła ponad 80 tysięcy urządzeń medycznych dla polskich szpitali.

Każdego roku WOŚP wybiera konkretny cel medyczny – od kardiologii dziecięcej, przez neonatologię, po geriatrię. W 2026 roku, podczas 34. finału, fundacja zbiera na diagnostykę i leczenie chorób przewodu pokarmowego u dzieci pod hasłem "Zdrowe brzuszki naszych dzieci".

Nowoczesny sprzęt medyczny zakupiony dzięki funduszom zebranym przez WOŚP. Oprócz zakupu sprzętu, fundacja prowadzi również programy edukacyjne, jak "Ratujemy i Uczymy Ratować", w ramach którego przeszkolono miliony dzieci z podstaw pierwszej pomocy. WOŚP stworzyła także Programy Medyczne, które działają przez cały rok, jak Program Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą czy Program Nieinwazyjnego Wspomagania Oddechu u Noworodków.

Perspektywa zwolenników: Realna pomoc i wspólnota

Wolontariusze WOŚP podczas finału zbierający datki na ulicach polskich miast. Dla zwolenników WOŚP, siła fundacji tkwi w namacalnych efektach jej działalności. W niemal każdym szpitalu w Polsce można znaleźć sprzęt oznaczony charakterystycznym czerwonym serduszkiem. Dla wielu rodziców to właśnie ten sprzęt uratował życie ich dzieci.

"Gdy mój syn trafił na OIOM, lekarze użyli inkubatora od WOŚP. Nie interesowało mnie wtedy, kto go kupił i jakie ma poglądy. Liczyło się tylko to, że moje dziecko przeżyło."

Matka 3-letniego Mikołaja

Zwolennicy podkreślają również wyjątkową atmosferę finału WOŚP – jeden dzień w roku, gdy Polacy jednoczą się wokół wspólnego celu. Tysiące wolontariuszy na ulicach, koncerty, licytacje i charakterystyczne "Światełko do Nieba" tworzą poczucie wspólnoty i pokazują, że razem można zdziałać więcej.

Tłumy ludzi podczas koncertu finałowego WOŚP (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy)
Tłumy uczestników podczas koncertu finałowego WOŚP

Argumenty zwolenników:

  • Konkretna, widoczna pomoc w postaci sprzętu medycznego w szpitalach
  • Transparentność finansowa fundacji i szczegółowe raporty z wydatków
  • Edukacja społeczeństwa w zakresie pierwszej pomocy i profilaktyki zdrowotnej
  • Budowanie poczucia wspólnoty i solidarności społecznej
  • Aktywizacja młodzieży poprzez wolontariat

Perspektywa krytyków: Rola państwa i polityzacja

Krytycy WOŚP nie zawsze sprzeciwiają się samej idei pomagania. Ich argumenty często dotyczą roli państwa w zapewnianiu opieki zdrowotnej oraz sposobu, w jaki fundacja funkcjonuje w przestrzeni publicznej.

"To państwo powinno zapewniać odpowiedni sprzęt w szpitalach. Sukces WOŚP to porażka systemu ochrony zdrowia. Zamiast naprawiać system, przyklejamy plasterek w postaci jednodniowej zbiórki."

Komentarz z dyskusji internetowej

Część krytyków zwraca uwagę na polityzację akcji i osobę Jerzego Owsiaka, którego wyraziste poglądy i styl bycia budzą kontrowersje. Dla niektórych WOŚP stała się symbolem określonej opcji światopoglądowej, co utrudnia im utożsamienie się z akcją.

Argumenty krytyków:

  • Odpowiedzialność za finansowanie służby zdrowia powinna spoczywać na państwie
  • Nadmierna medialność i "hałas" wokół akcji
  • Polityzacja działalności charytatywnej
  • Kontrowersje wokół osoby Jerzego Owsiaka
  • Pytania o efektywność jednodniowej zbiórki w porównaniu do systemowych rozwiązań

WOŚP jako lustro polskich podziałów

Symboliczne przedstawienie WOŚP (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy) jako lustra społecznych podziałów
WOŚP jako zwierciadło polskich podziałów społecznych

WOŚP przestała być tylko zbiórką pieniędzy – stała się soczewką, przez którą można obserwować polskie podziały społeczne i polityczne. Stosunek do fundacji często odzwierciedla szersze poglądy na temat roli państwa, społeczeństwa obywatelskiego, a nawet wizji patriotyzmu.

Dla jednych WOŚP symbolizuje solidarność społeczną, oddolną inicjatywę i siłę wspólnego działania. Dla innych jest przykładem zastępowania obowiązków państwa przez organizacje pozarządowe i celebrytów.

 
 

Co ciekawe, nawet w rodzinach można znaleźć różne podejścia do WOŚP. Młodsze pokolenie często angażuje się jako wolontariusze, podczas gdy starsi członkowie rodziny mogą wyrażać sceptycyzm wobec akcji.

Paradoks WOŚP polega na tym, że fundacja, której celem jest jednoczenie ludzi wokół pomocy potrzebującym, sama stała się przedmiotem podziałów. Jednocześnie, niezależnie od tych podziałów, sprzęt zakupiony przez WOŚP służy wszystkim pacjentom, bez względu na ich poglądy.

Ponad podziałami: Pacjent w centrum

W centrum dyskusji o WOŚP powinien stać pacjent – osoba, która korzysta ze sprzętu zakupionego przez fundację. Dla chorego dziecka i jego rodziców nie ma znaczenia, kto dostarczył inkubator czy kardiomonitor. Liczy się to, że sprzęt jest dostępny i ratuje życie.

"Gdy ratujemy życie pacjenta, nie pytamy go o poglądy polityczne ani o to, czy wspiera WOŚP. Używamy najlepszego dostępnego sprzętu, niezależnie od tego, kto go zakupił."

Lekarz z oddziału intensywnej terapii

Warto pamiętać, że sprzęt medyczny nie ma barw politycznych. Inkubator nie jest ani lewicowy, ani prawicowy – jest po prostu narzędziem ratującym życie. Ta perspektywa pozwala spojrzeć na WOŚP ponad ideologicznymi podziałami.

Fundacja WOŚP, niezależnie od kontrowersji, które budzi, ma wymierny wpływ na polską służbę zdrowia. Tysiące urządzeń medycznych, programy profilaktyczne i edukacyjne oraz inicjatywy takie jak "Ratujemy i Uczymy Ratować" przyczyniają się do poprawy jakości opieki zdrowotnej w Polsce.

Podsumowanie: Hejt nie leczy – sprzęt już tak

WOŚP to zjawisko, które wykracza daleko poza jednodniową zbiórkę pieniędzy. Jest lustrem, w którym odbijają się polskie podziały, ale też przykładem tego, jak wiele można osiągnąć, działając wspólnie.

Można się spierać o rolę państwa w finansowaniu służby zdrowia. Można dyskutować o formie i stylu działania fundacji. Można nawet nie wrzucać pieniędzy do puszki. Ale trudno zaprzeczyć, że sprzęt zakupiony przez WOŚP ratuje życie – niezależnie od tego, jakie poglądy ma pacjent czy jego rodzina.

Zastanów się

Czy w dyskusji o WOŚP potrafimy dostrzec człowieka po drugiej stronie? Czy umiemy oddzielić ideologię od realnej pomocy? Pamiętajmy, że ostatecznie liczy się dobro pacjenta, a hejt nie leczy – sprzęt już tak.

Niezależnie od tego, po której stronie sporu się znajdujemy, warto pamiętać, że za każdym serduszkiem WOŚP stoi konkretna historia – historia człowieka, któremu pomógł sprzęt zakupiony dzięki hojności darczyńców. I to właśnie te historie, a nie ideologiczne spory, powinny być w centrum naszej uwagi.