Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej - jak mądrze pomagać leśnym mieszkańcom

11 lutego obchodzimy Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej. To wyjątkowa okazja, by zastanowić się nad tym, jak możemy pomóc dzikim zwierzętom przetrwać trudny, zimowy okres. Choć intencje dokarmiania są szlachetne, warto poznać właściwe zasady, by nasza pomoc była skuteczna i bezpieczna dla leśnych mieszkańców.

Zwierzęta leśne przy paśniku zimą podczas Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Dokarmianie zwierzyny leśnej powinno odbywać się w sposób przemyślany i odpowiedzialny

Czym jest Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej?

Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej, obchodzony 11 lutego, to inicjatywa mająca na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat potrzeb dzikich zwierząt w okresie zimowym. To czas, gdy mróz i śnieg mogą znacząco utrudniać dostęp do naturalnego pokarmu i wody.

Dzień ten przypomina nam, że zima to szczególnie trudny okres dla mieszkańców lasu. Gruba warstwa śniegu i lód często uniemożliwiają zwierzętom dotarcie do naturalnych źródeł pożywienia. W takich sytuacjach odpowiedzialna pomoc człowieka może okazać się nieoceniona.

Leśniczy wykładający pokarm dla zwierzyny leśnej w ramach Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Leśnicy odgrywają kluczową rolę w dokarmianiu zwierzyny leśnej

Warto jednak pamiętać, że dokarmianie zwierząt to nie tylko jednorazowa akcja, ale odpowiedzialność, która wymaga wiedzy i konsekwencji. Nieprzemyślane działania mogą przynieść więcej szkody niż pożytku, dlatego tak ważna jest edukacja w tym zakresie.

Dlaczego dokarmianie zwierzyny leśnej jest ważne?

Zimowe dokarmianie zwierzyny leśnej pełni kilka istotnych funkcji. Przede wszystkim, w okresach ekstremalnych warunków pogodowych, może uratować życie wielu zwierzętom, które bez dodatkowego wsparcia mogłyby nie przetrwać zimy.

Jak podkreślają eksperci z Lasów Państwowych, dokarmianie ma również na celu zatrzymanie zwierząt w głębi lasu. Dzięki temu rzadziej wychodzą one na drogi czy pola uprawne, co zmniejsza ryzyko kolizji drogowych oraz szkód w uprawach.

Dokarmianie to także element gospodarki łowieckiej. Lasy Państwowe oraz koła łowieckie przeznaczają na ten cel znaczne środki - według danych, w skali kraju wydaje się na to około 6 milionów złotych rocznie.

Sarna przy paśniku podczas zimy w ramach Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Dokarmianie pomaga zwierzętom przetrwać trudny zimowy okres

Najważniejsze jest dokarmianie w warunkach ekstremalnych, które mogą zagrozić życiu zwierząt. Jeśli mamy taką potrzebę serca to pomagajmy, ale róbmy to mądrze i odpowiedzialnie.

Adam Pietrzak, rzecznik regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie

Należy jednak pamiętać, że nie każda zima wymaga intensywnego dokarmiania. W ostatnich latach zimy są coraz łagodniejsze, co sprawia, że zwierzęta często radzą sobie bez pomocy człowieka. Dlatego przed podjęciem działań warto skonsultować się z leśnikami lub myśliwymi.

Zasady prawidłowego dokarmiania zwierzyny leśnej

Dokarmianie zwierząt leśnych to odpowiedzialne zadanie, które wymaga wiedzy i przestrzegania kilku ważnych zasad. Oto najważniejsze z nich:

Paśnik z pokarmem dla zwierząt leśnych zimą w Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Prawidłowo przygotowany paśnik z odpowiednim pokarmem

  • Dokarmianie powinno być regularne - jeśli już zaczniemy, musimy kontynuować aż do końca zimy
  • Karma powinna być świeża i dobrej jakości, bez oznak pleśni czy zepsucia
  • Miejsce dokarmiania powinno być oddalone od dróg i siedzib ludzkich
  • Należy dostosować rodzaj karmy do potrzeb konkretnych gatunków zwierząt
  • Najlepiej konsultować swoje działania z leśnikami lub myśliwymi

Czym można dokarmiać zwierzynę leśną?

Gatunek zwierząt Zalecana karma Czego unikać
Jeleniowate (jelenie, sarny) Siano, buraki, marchew, ziemniaki, jabłka, żołędzie, kasztany Chleb, resztki ze stołu, słodycze, produkty solone
Dziki Ziemniaki, buraki, kukurydza, żołędzie Produkty przetworzone, resztki kuchenne
Ptaki leśne Nasiona słonecznika, proso, owies, niesolona słonina Chleb, słone produkty, spleśniałe nasiona
Ptaki wodne Specjalistyczna karma w formie granulatu Chleb, resztki kuchenne, produkty zawierające sól

Uwaga! Nigdy nie należy dokarmiać zwierząt chlebem, resztkami ze stołu, słodyczami czy produktami zawierającymi sól. Takie jedzenie może spowodować poważne problemy zdrowotne, a nawet śmierć zwierząt.

Co mówią eksperci o dokarmianiu zwierzyny leśnej?

Profesor Wojciech Pusz, koordynator Ośrodka Badań Środowiska Leśnego i Hodowli Zwierząt Łownych, podkreśla, że decyzja o dokarmianiu powinna zależeć od warunków pogodowych:

Jeśli mamy do czynienia z dużymi opadami śniegu, które potem zalegają na glebie przez kilka tygodni lub z niskimi temperaturach, sięgającymi -15 stopni dokarmianie zwierząt jest wskazane. W takich warunkach jeleniowate i dziki mają utrudniony dostęp do pokarmu.

Eksperci zwracają również uwagę, że lepiej samodzielnie nie podejmować się dokarmiania zwierząt leśnych i zaufać pracownikom Służby Leśnej lub osobom pracującym w łowiectwie. To oni posiadają odpowiednią wiedzę zarówno o terenie, jak i potrzebach zwierząt.

 

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska podkreśla: "Mroźna i śnieżna zima to trudny okres dla dzikich zwierząt. Gruba warstwa śniegu i lód utrudniają im dostęp do naturalnego pokarmu i wody. W takich sytuacjach z pomocą może przyjść człowiek, ważne jednak by ta pomoc była udzielana w odpowiedni sposób".

Dokarmianie ptaków - praktyczne porady

Dokarmianie ptaków to najpopularniejsza forma pomocy dzikim zwierzętom, w którą może zaangażować się każdy z nas. Oto kilka praktycznych porad:

  • Karmnik powinien stać w miejscu niedostępnym dla kotów
  • Nasiona wysypywane do karmników powinny być suche, bez śladów porażenia przez grzyby
  • Można wywieszać plaster słoniny (niesolonej!) lub gotowe "kulki" z tłuszczem i nasionami
  • Jeśli zaczynamy dokarmianie, należy je kontynuować przez cały zimowy okres
  • Lepszym rozwiązaniem niż karmniki jest zapewnienie ptakom różnorodnego pokarmu w okolicy (pozostawienie nie "dokoszonego" trawnika, sadzenie krzewów i drzew z owocami)
Karmnik dla ptaków z różnymi rodzajami pokarmu podczas Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Prawidłowo przygotowany karmnik z odpowiednim pokarmem dla ptaków

Ważne! W przypadku ptaków wodnych (kaczek, łabędzi) nie wolno wrzucać do wody chleba i karmić ich resztkami z kuchni, zwłaszcza tymi, które zawierają sól. Jeśli chcemy dokarmić te ptaki, należy użyć do tego celu karmy przygotowanej przez specjalistów, np. w formie granulatu.

Różne rodzaje karmników i pokarmu dla ptaków zimą w ramach Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Różnorodność karmników i pokarmów pozwala wspierać różne gatunki ptaków

Edukacyjne inicjatywy związane z Dniem Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej to doskonała okazja do edukacji, szczególnie najmłodszych. W całej Polsce organizowane są różnorodne inicjatywy edukacyjne:

Zajęcia szkolne

Lekcje i warsztaty w szkołach poświęcone tematyce dokarmiania zwierząt i ochrony przyrody

Wycieczki do lasu

Organizowane przez nadleśnictwa wycieczki, podczas których można poznać zasady dokarmiania i zobaczyć paśniki

Zbiórki karmy

Akcje zbierania żołędzi, kasztanów i innych naturalnych pokarmów dla zwierząt leśnych

Wiele szkół organizuje jesienne zbiórki kasztanów i żołędzi, które później przekazywane są leśnikom i myśliwym. To doskonały sposób na zaangażowanie dzieci w pomoc zwierzętom i edukację ekologiczną.

Jak możemy pomóc zwierzętom leśnym poza dokarmianiem?

Dokarmianie to nie jedyny sposób, w jaki możemy pomóc zwierzętom leśnym. Oto kilka innych działań, które możemy podjąć:

  • Nie wjeżdżajmy do lasu samochodem - hałas płoszy zwierzęta i zmusza je do ucieczki, co zimą oznacza niepotrzebne zużycie energii
  • Nie puszczajmy psa luzem w lesie - może on płoszyć i stresować dzikie zwierzęta
  • Unikajmy spacerów w pobliżu miejsc odosobnionych, gdzie zwierzyna odpoczywa
  • Sadźmy w ogrodach rodzime gatunki drzew i krzewów, których owoce mogą stanowić pokarm dla ptaków
  • Wspierajmy organizacje zajmujące się ochroną przyrody
Naturalne siedlisko zwierząt leśnych zimą podczas Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Zachowanie spokoju w lesie to jedna z form pomocy dzikim zwierzętom

Pamiętaj, że najlepszą pomocą dla dzikich zwierząt jest pozostawienie im przestrzeni i możliwości samodzielnego funkcjonowania w ich naturalnym środowisku. Interweniujmy tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne.

Najczęściej zadawane pytania o dokarmianie zwierzyny leśnej

Czy wszystkie zwierzęta leśne potrzebują dokarmiania zimą?

Nie, większość dzikich zwierząt jest dobrze przystosowana do przetrwania zimy bez pomocy człowieka. Dokarmianie jest wskazane głównie w okresach ekstremalnych warunków pogodowych - gdy występują długotrwałe, intensywne opady śniegu lub bardzo niskie temperatury (poniżej -15°C).

Czy mogę samodzielnie dokarmiać zwierzęta w lesie?

Eksperci odradzają samodzielne dokarmianie zwierząt leśnych. Lepiej skontaktować się z lokalnym nadleśnictwem lub kołem łowieckim, które posiadają odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Niewłaściwe dokarmianie może przynieść więcej szkody niż pożytku.

Czym mogę dokarmiać ptaki w przydomowym karmniku?

Ptaki można dokarmiać nasionami słonecznika, prosa, owsa, niesoloną słoniną lub gotowymi mieszankami dla ptaków. Należy unikać chleba, słonych produktów i spleśniałych nasion. Pamiętaj, że jeśli rozpoczniesz dokarmianie, powinieneś kontynuować je do końca zimy.

Dlaczego nie wolno karmić ptaków wodnych chlebem?

Chleb nie dostarcza ptakom wodnym odpowiednich składników odżywczych, a jego nadmiar może prowadzić do groźnej choroby - kwasicy. Ponadto, niezjedzony chleb gnije w wodzie, co prowadzi do rozwoju szkodliwych bakterii i grzybów. Jeśli chcesz dokarmiać ptaki wodne, używaj specjalistycznej karmy w formie granulatu.

Podsumowanie - odpowiedzialne dokarmianie zwierzyny leśnej

Ogólnopolski Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej to nie tylko okazja do niesienia pomocy dzikim zwierzętom, ale przede wszystkim szansa na edukację i zwiększenie świadomości ekologicznej. Pamiętajmy, że dokarmianie powinno być przemyślane i odpowiedzialne.

Najlepszym rozwiązaniem jest współpraca z profesjonalistami - leśnikami i myśliwymi, którzy posiadają odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Jeśli chcemy samodzielnie pomagać zwierzętom, skupmy się na dokarmianiu ptaków w przydomowych karmnikach, przestrzegając zasad bezpieczeństwa i higieny.

Zimowy las z paśnikiem dla zwierząt podczas Ogólnopolskiego Dnia Dokarmiania Zwierzyny Leśnej

Odpowiedzialne dokarmianie to wyraz troski o dzikie zwierzęta i ich dobrostan

Pamiętajmy, że najlepszą pomocą dla dzikich zwierząt jest ochrona ich naturalnych siedlisk i pozostawienie im przestrzeni do samodzielnego funkcjonowania. Nasza ingerencja powinna być ograniczona do sytuacji, gdy jest to naprawdę konieczne.

Chcesz pomóc dzikim zwierzętom?

Skontaktuj się z lokalnym nadleśnictwem lub kołem łowieckim, aby dowiedzieć się, jak możesz odpowiedzialnie wspierać zwierzynę leśną w swojej okolicy. Eksperci udzielą Ci fachowych porad i wskażą najlepsze sposoby pomocy.