Referendum w sprawie odwołania burmistrza i Rady Miejskiej w Wyszkowie

Wyszkowska Inicjatywa Referendalna z pełnomocnikiem Robertem Czyżakiem złożyła w urzędzie oficjalne powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania burmistrza Piotra Wojciecha Płochockiego oraz Rady Miejskiej w Wyszkowie przed upływem kadencji. Organizatorzy mają 60 dni na zebranie podpisów poparcia od co najmniej 10 procent uprawnionych mieszkańców, co stanowi formalny warunek przekazania sprawy do komisarza wyborczego. Procedura ma rozstrzygnąć przedłużający się kryzys decyzyjny w lokalnym samorządzie, oddając ostateczny głos mieszkańcom gminy.

O powodzeniu całego procesu decydują precyzyjnie określone przepisy prawa wyborczego, prawidłowa weryfikacja kart poparcia oraz frekwencja podczas ewentualnego głosowania. Przedstawiamy zestawienie faktów, kalendarz proceduralny oraz argumenty stron bez przesądzania o słuszności politycznego sporu.

Kto za tym stoi?

Formalną odpowiedzialność za powiadomienie władz oraz koordynację działań prawnych przyjęła pięcioosobowa grupa mieszkańców gminy. Reprezentują oni lokalną społeczność bez powoływania się na przynależność partyjną, a pełnomocnikiem komitetu został Robert Czyżak.

W skład zarejestrowanej grupy inicjatywnej wchodzą osoby znane z wcześniejszej aktywności obywatelskiej na terenie Wyszkowa:

• Robert Czyżak – pełnomocnik Inicjatywy Referendalnej, odpowiedzialny za kontakty z urzędami oraz komisarzem wyborczym.
• Tomasz Bralewski – członek grupy zaangażowany w kwestie koordynacji prawnej i logistycznej.
• Adrian Karłowicz – członek grupy odpowiadający między innymi za procedury bezpieczeństwa danych i organizację punktów zbiórki.
• Michał Żurawski – członek grupy wspierający komunikację społeczną oraz organizację działań w terenie.
• Joanna Żurawska – członkini grupy biorąca udział w obsłudze formalnej oraz pracach organizacyjnych.

Inicjatorzy podkreślają, że ich działanie nie wynika ze wspólnej niechęci do konkretnego człowieka, lecz z oceny ogólnej sytuacji samorządowej. W publicznym oświadczeniu zaznaczyli: „Łączy nas przekonanie, że obecna sytuacja trwa zbyt długo i powinna zostać rozstrzygnięta przez mieszkańców. Nie budujemy inicjatywy na jednej interpretacji wszystkich wydarzeń ani na wspólnej niechęci do konkretnej osoby. Uznaliśmy natomiast, że pewnych kwestii nie da się już pomijać”.

Według deklaracji komitetu chęć pomocy przy zbieraniu podpisów, obsłudze technicznej oraz działaniach informacyjnych zgłaszają także inni mieszkańcy miasta i sołectw. Część z nich decyduje się jednak na anonimowe wsparcie. Organizatorzy wskazują, że powodem bywają obawy przed możliwymi konsekwencjami zawodowymi, środowiskowymi bądź osobistymi w razie publicznego ujawnienia nazwiska.

Dlaczego referendum?

Głównym powodem podjęcia kroków prawnych jest trwający kryzys w relacjach pomiędzy organem wykonawczym a stanowiącym gminy Wyszków. Mimo upływu kolejnych miesięcy kadencji burmistrz oraz radni miejscy nie wypracowali trwałego porozumienia, co przekłada się na trudności w zarządzaniu miastem.

Inicjatorzy argumentują, że samorząd potrzebuje stabilności i przewidywalności, aby skutecznie podejmować decyzje gospodarcze oraz inwestycyjne. Robert Czyżak skomentował sytuację bezpośrednio po złożeniu dokumentów: „Brak kompromisu powoduje, że miasto nie rozwija się, stoi w martwym punkcie, nie podejmowane są nowe inwestycje, nie realizowane są nowe plany”. Obie strony sporu przedstawiają odmienne interpretacje: burmistrz zarzuca radnym próby ingerowania w jego wyłączne kompetencje, natomiast przedstawiciele rady wskazują na brak rzetelnego dialogu i podejmowanie kluczowych decyzji bez konsultacji.

Komitet referendalny zdecydował o rozdzieleniu oceny obu organów i sformułował dwa niezależne pytania. Mieszkańcy będą mogli zadecydować osobno o losie każdego z nich:

• „Czy jest Pan/Pani za odwołaniem Burmistrza Wyszkowa przed upływem kadencji? TAK / NIE”
• „Czy jest Pan/Pani za odwołaniem Rady Miejskiej w Wyszkowie przed upływem kadencji? TAK / NIE”

Inicjatorzy zaznaczają, że nie chcą narzucać mieszkańcom własnej diagnozy co do winy konkretnej strony sporu. Oddzielne pytania pozwalają każdemu wyborcy na indywidualną ocenę postępowania burmistrza oraz radnych.

Procedura referendalna ruszyła

Procedurę formalną otwiera oficjalne zawiadomienie przekazane burmistrzowi oraz właściwemu terytorialnie komisarzowi wyborczemu. Od momentu pisemnego powiadomienia organu wykonawczego rozpoczyna się bieg 60-dniowego terminu ustawowego na zebranie wymaganego poparcia społecznego.

Terminarz oraz warunki formalne zbiórki określa ustawa o referendum lokalnym:

1. Powiadomienie burmistrza i komisarza wyborczego uruchamia 60-dniowy czas na zbiórkę podpisów pod wnioskiem, która potrwa do 5 stycznia.
2. Komitet musi zebrać podpisy co najmniej 10 procent uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy Wyszków, co daje około 3 050 osób.
3. Komisarz wyborczy po otrzymaniu dokumentów weryfikuje ich poprawność formalną w terminie do 30 dni od złożenia wniosku.
4. Po pozytywnej weryfikacji komisarz wydaje postanowienie o przeprowadzeniu referendum i wyznacza datę niedzielnego głosowania.

Do uzyskania wiążącego wyniku referendum odwoławczego niezbędne jest osiągnięcie progu frekwencyjnego określonego przez przepisy. Referendum jest ważne, jeżeli weźmie w nim udział co najmniej 3/5 liczby wyborców biorących udział w wyborze odwoływanego organu.

W przypadku burmistrza Wyszkowa punktem odniesienia jest II tura wyborów z 2024 roku, w której zagłosowało 11 658 mieszkańców. Oznacza to, że do ważności referendum w części dotyczącej włodarza miasta do urn musi pójść minimum 6 995 osób. W przypadku Rady Miejskiej bazą obliczeniową jest I tura wyborów samorządowych, co wyznacza próg ważności na poziomie 9 690 głosujących. Jeżeli próg frekwencji zostanie przekroczony, o wyniku decyduje zwykła większość ważnych głosów.

Zbiórka podpisów

Złożenie podpisu na karcie poparcia stanowi wyłącznie poparcie wniosku o przeprowadzenie głosowania, a nie akt odwołania władz. Właściwy głos za odwołaniem lub przeciw niemu oddaje się dopiero przy urnie wyborczej w dniu wyznaczonego referendum.

Zgodnie z przepisami poparcia może udzielić każdy stały mieszkaniec gminy Wyszków posiadający czynne prawo wyborcze. Na karcie referendalnej należy podać czytelnie imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, datę złożenia poparcia oraz złożyć własnoręczny podpis.

Przedstawiciele Inicjatywy Referendalnej kładą nacisk na standardy bezpieczeństwa powierzonych danych osobowych. Adrian Karłowicz złożył publiczne oświadczenie: „Mają państwo deklarację naszej Inicjatywy Referendalnej, że Państwa dane będą dbale przechowywane. Nikt ich nie zobaczy oprócz cotygodniowego komisyjnego otwarcia i przeliczenia głosów. Wasz podpis na karcie referendalnej będzie schowany do teczki, teczka będzie schowana do sejfu, raz w tygodniu głosy będą przeliczone i z powrotem do sejfu schowane. Po 60 dniach pełnomocnik zawiezie te podpisy do komisarza wyborczego”.

Odnosząc się do obaw części mieszkańców przed ujawnieniem udziału w procedurze, Karłowicz przytoczył słowa: „Jeżeli się boisz, to już jesteś niewolnikiem”. Zaznaczył przy tym, że komitet nie może odpowiadać za zewnętrzne reakcje otoczenia, lecz dokłada wszelkiej staranności w kwestii ochrony list poparcia przed dostępem osób trzecich. Kontakt dla chętnych do pomocy przy zbiórce prowadzony jest pod adresem Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..

Referendum to nie kampania wyborcza

Członkowie komitetu podkreślają neutralny charakter swoich działań i wyraźne oddzielenie zbiórki od rywalizacji partyjnej. Inicjatywa nie stanowi zaplecza dla żadnej nowej formacji politycznej ani nie promuje konkretnych kandydatów na stanowisko burmistrza czy do składu rady.

Przedstawiciele grupy zadeklarowali rezygnację z osobistych ambicji samorządowych w najbliższym czasie. Jeżeli konsekwencją referendum staną się przedterminowe wybory, żadna z pięciu osób wchodzących w skład formalnego komitetu nie wystartuje w nich na odwoływane stanowiska.

Przeprowadzenie procedury wiąże się z wydatkami na druk formularzy, logistykę, prowadzenie strony internetowej oraz obsługę prawną. Wszelkie bieżące komunikaty organizatorzy publikują na portalu referendumwyszkow.pl oraz na profilu społecznościowym Inicjatywa Referendalna Wyszków. Za pośrednictwem oficjalnej witryny prowadzona jest również zbiórka funduszy na pokrycie kosztów organizacyjnych całego przedsięwzięcia.

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Złożenie zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia referendum w Wyszkowie przenosi trwający spór polityczny na drogę sformalizowanych procedur prawnych. O losie burmistrza oraz Rady Miejskiej zadecyduje najpierw skuteczność 60-dniowej zbiórki podpisów, a następnie frekwencja mieszkańców w lokalu wyborczym. Przedstawiciele komitetu referendalnego zadeklarowali pełną transparentność działań oraz brak zamiaru ubiegania się o stanowiska w ewentualnych wyborach przedterminowych.