Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną w Wyszkowie – marsz, prawa i wspólnota
8 września ulice Wyszkowa stały się miejscem wyraźnego, wspólnego komunikatu. Godność, szacunek, bezpieczeństwo i prawo do własnych decyzji nie zależą od sprawności. Wydarzenie połączyło marsz, oficjalne wystąpienia, piknik oraz scenę, na której aktywnie zaprezentowali się uczestnicy placówek.
Marsz godności ulicami Wyszkowa
Obchody rozpoczęły się przemarszem ulicami Świętojańską, Prostą, 11 Listopada, Kościuszki i 3 Maja. Uczestnicy kierowali się do Parku Miejskiego. Tam zaplanowano oficjalną część wydarzenia oraz Aleję Praw Osób z Niepełnosprawnościami.
W marszu szły osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny i bliscy, pracownicy placówek, przedstawiciele instytucji i organizacji, dzieci, młodzież, służby oraz mieszkańcy Wyszkowa i powiatu wyszkowskiego. Obecni byli także przedstawiciele szkół i przedszkoli. Wśród wolontariuszy znaleźli się uczniowie klas mundurowych Centrum Edukacji Zawodowej i Ustawicznej „Kopernik” oraz Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Wyszkowie.
Kolorowy marsz miał znaczenie większe niż sama oprawa. Niesione hasła mówiły o podstawowych prawach i równości:
- „Mam prawo do równego traktowania”.
- „Mam prawo do własnych wyborów”.
- „Mam prawo do życia w społeczeństwie”.
- „Mam prawo do wolności i bezpieczeństwa”.
Właśnie te zdania wyznaczały sens obchodów. Nie chodziło o litość. Chodziło o obecność, partnerstwo i możliwość decydowania o własnym życiu. Marsz pokazał, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną są aktywnymi uczestnikami życia miasta.
Głosy o godności, szacunku i samodzielności
Lekcja równości
Zgromadzonych powitała Joanna Kulesza, kierownik Powiatowego Środowiskowego Domu Samopomocy typu B w Wyszkowie. W swoim wystąpieniu wskazała, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do edukacji, pracy, relacji, zainteresowań i pełnego udziału w życiu społecznym.
„Spotykamy się dzisiaj, aby wspólnie przypomnieć o czymś fundamentalnym. Każdy człowiek ma taką samą niezbywalną godność i takie samo prawo do szacunku. Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do dokonywania własnych wyborów. Do edukacji, pracy, miłości, przyjaźni, samodzielności, rozwijania swoich zainteresowań i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Mają prawo mówić własnym głosem i decydować o sprawach, które ich dotyczą. Dzisiejszy Marsz jest właśnie o tym. Chcemy pokazać, że osoby z niepełnosprawnościami są ważną i pełnoprawną częścią naszej lokalnej społeczności. Bardzo dziękuję, że jesteście dzisiaj z nami. Naprawdę moje serce się bardzo raduje. Jestem szczęśliwa, że są z nami najmłodsi, przedszkolaki, że są z nami uczniowie szkół. Jest to coś fantastycznego, że od najmłodszych lat dzieciaki, młodzież mogą być z nami, uczyć się, co to jest godność, co to jest szacunek. Ale zapamiętajcie wszyscy, że godność i szacunek należy się każdemu człowiekowi”.
— Joanna Kulesza
„Godność to nie przywilej”
Ewa Gałązka, przewodnicząca Zarządu Koła Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną w Wyszkowie, podkreśliła, że godność jest prawem każdego człowieka. Jej przesłanie dotyczyło partnerstwa, obecności i szacunku.
„Spotykamy się dzisiaj, aby głośno mówić o godności. Jean Vanier, kanadyjski społecznik, wybitny humanista, napisał kiedyś: „Każdy człowiek bez względu na swoje ograniczenia nosi w sobie ukryty dar dla świata”. Dzisiejszy dzień przypomina nam, że człowieczeństwo nie mierzy się sprawnością intelektu ani tempem, z jakim biegniemy przez życie, a pojemnością naszych serc i gotowością otwarcia się na drugiego człowieka. Godność to nie przywilej, na który trzeba zapracować, to prawo, z którym każdy z nas przychodzi na świat. Społeczeństwo staje się dojrzałe dopiero wtedy, gdy potrafi dostrzec, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną nie potrzebują naszej litości, lecz partnerstwa, obecności i szacunku. To oni często uczą nas tego, co w życiu najważniejsze, bezwarunkowej akceptacji, szczerości i zatrzymania się w świecie, który bezustannie gdzieś pędzi”.
— Ewa Gałązka
PSONI prowadzi w Wyszkowie trzy placówki: Warsztat Terapii Zajęciowej, Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy oraz Powiatowy Środowiskowy Dom Samopomocy typu B.
„Nasze stowarzyszenie PSONI prowadzi trzy placówki: Warsztat Terapii Zajęciowej, Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy oraz Powiatowy Środowiskowy Dom Samopomocy typu B. Uczestnikami tych placówek są osoby z niepełnosprawnościami. Są to placówki bardzo prężnie działające na naszym terenie. W stu procentach realizujące misję Stowarzyszenia. Prowadzą działalność na rzecz wyrównywania szans osób z niepełnosprawnościami. Dbają o ich godność, szczęście, jakość życia. Dla naszej lokalnej społeczności ŚDS, WTZ, OREW to nie tylko nazwy placówek czy skróty w dokumentach. To są miejsca, w których tętni prawdziwe życie. To bezpieczne przystanie, gdzie buduje się samodzielność, odkrywa potencjał i po prostu uczy się wspólnego bycia razem. Przed nami wciąż wiele wyzwań. Budowanie świata bez barier to proces, który nigdy się nie kończy. Niech ten dzień przypomina nam wszystkim, że miarą sukcesu naszej lokalnej społeczności jest to, jak dbamy o siebie nawzajem. Wszystkim osobom z niepełnosprawnością życzę, aby zawsze towarzyszyła wam wiara w przychylność losu i ludzka życzliwość. Życzę także, abyście każdego dnia czuli się tutaj bezpiecznie i docenieni. Niech wasz uśmiech i determinacja będzie dla nas wszystkich drogowskazem”.
— Ewa Gałązka
Ważnym elementem wystąpienia były podziękowania dla kadry kierowniczej, pracowników, terapeutów i pedagogów. Ewa Gałązka podziękowała także władzom powiatowym, gminnym, innym instytucjom, przedstawicielom samorządu, urzędów, dyrektorom, partnerskim instytucjom i mieszkańcom.
„Chcę w tym miejscu podziękować i ukłonić się kadrze kierowniczej, pracownikom, terapeutom i pedagogom z tych placówek za empatię, za szacunek i za dużą determinację w realizacji swoich zadań. Chcę w imieniu całego stowarzyszenia podziękować wszystkim osobom, które obejmują nas swoim wsparciem. Składam serdeczne podziękowania władzom powiatowym, gminnym i innym instytucjom za wsparcie, otwartość oraz przychylność w podejmowaniu przez nas inicjatyw. Państwa decyzje, wsparcie finansowe, systemowe oraz otwarcie na dialog pokazują, że nowoczesny urząd to urząd z ludzką twarzą”.
„Obecność przedstawicieli władz samorządowych, urzędów, dyrektorów, partnerskich instytucji oraz mieszkańców to dla nas czytelny znak, że losy uczestników naszych placówek są dla was ważne, a idea równego, godnego traktowania każdego człowieka jednoczy naszą lokalną społeczność”.
Piknik w Parku Miejskim: strefy, rozmowy i odpoczynek
Po części oficjalnej rozpoczął się piknik. Organizatorzy przygotowali strefy odpowiadające różnym potrzebom uczestników. W strefie gastronomicznej panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Leszczydole Starym częstowały słodkościami przygotowanymi specjalnie na tę okazję. Swoje stoisko miało również Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Wyszkowie.
W strefie animacji dzieci korzystały z dmuchańców, malowania twarzy, wykonywania tatuaży i puszczania baniek mydlanych. Strefa relaksu oferowała jogę na trawie prowadzoną przez Anetę Zyśk. Istotnym rozwiązaniem była strefa ciszy. Mogły z niej skorzystać osoby przeciążone hałasem, tłumem albo nadmiarem bodźców.
W strefie rozmów obecni byli przedstawiciele Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Można było uzyskać informacje o świadczeniach, dostępnych formach pomocy i wsparciu dla osób z niepełnosprawnościami. W strefie zdrowia uczestnicy mogli zmierzyć ciśnienie oraz porozmawiać z dietetykiem Małgorzatą Gąsiewicz.
Strefa wodna dotyczyła bezpieczeństwa i transportu wodnego. Zaplanowano pokaz sprzętu wodnego i ratowniczego oraz rejs galarem. Ze względu na zbyt niski poziom wody rejs się nie odbył. Uczestnicy mogli jednak wejść na pokład, zrobić zdjęcia i posłuchać Adama Wrzoska, który opowiadał o transporcie wodnym i sprzęcie.
W strefie pasji pokazano rękodzieło wykonane przez osoby z niepełnosprawnościami. Uczestnicy mogli również obejrzeć ambulans i radiowóz, zajrzeć do środka oraz poznać wyposażenie używane przez służby.
Poznaj lokalne działania PSONI
To naturalny krok dla rodzin, wolontariuszy, szkół i mieszkańców, którzy chcą dowiedzieć się więcej o placówkach oraz ich codziennej pracy.
Program sceniczny i znaczenie wydarzenia
Na scenie jako pierwsza wystąpiła grupa „Malinki” z Przedszkola Integracyjnego nr 4 w Wyszkowie. Dzieci zaprezentowały taniec „Twist Again”. Następnie odbyła się rozmowa „Moja praca, moja niezależność” z Piotrem Biernackim, byłym uczestnikiem Warsztatu Terapii Zajęciowej, który podjął zatrudnienie na otwartym rynku pracy. Rozmowę przeprowadziła Wiktoria Szulkowska, uczestniczka WTZ.
Ten punkt programu pokazał praktyczny wymiar aktywizacji zawodowej. Praca może wzmacniać samodzielność, poczucie sprawczości i możliwość podejmowania własnych decyzji. Ważne było także to, że rozmowę prowadziła osoba związana z WTZ.
Wystąpiła solistka Barbara Kędzior, której pasją jest śpiew. Tomasz Gorczyca, uczestnik Powiatowego Środowiskowego Domu Samopomocy, wykonał utwór „Do kołyski”. Publiczność zobaczyła również występ „Jesteśmy tu”, przygotowany przez uczestników i pracowników placówek PSONI, a także występ Katarzyny i Edyty Olbryś.
Obchody były okazją do spotkania i zabawy, ale przede wszystkim ważnym głosem w sprawie równego traktowania, akceptacji, samodzielności i obecności osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mają marzenia, zainteresowania, talenty i potrzeby. Mają też takie same prawa do godnego, bezpiecznego i samodzielnego życia.
Marsz godności przypomniał, że budowanie świata bez barier wymaga codziennych działań. Wymaga słuchania, szacunku i gotowości do współpracy. Wyszkowskie wydarzenie pokazało, że idea godności osób nie pozostaje abstrakcyjnym hasłem. Jest obecna na ulicach miasta, w placówkach, szkołach, rodzinach i relacjach między mieszkańcami.
