Ponad 4 mln zł dotacji i brak pozwolenia: ryzyko utraty środków na miejsca schronienia w szkołach w Wyszkowie
Gmina Wyszków stoi przed realnym ryzykiem utraty ponad 4 milionów złotych dotacji na miejsca schronienia w szkołach w Wyszkowie, ponieważ do tej pory nie uzyskała wymaganego pozwolenia na budowę. Pozyskane z funduszy państwowych środki finansowe w kwocie 4 mln 132 tys. 800 zł muszą zostać wydatkowane i rozliczone przed upływem bieżącego roku budżetowego. Czasu na przeprowadzenie przetargów oraz sfinalizowanie skomplikowanych prac adaptacyjnych w piwnicach dwóch największych miejskich podstawówek pozostało niewiele.
O powodzeniu całego przedsięwzięcia zadecydują najbliższe tygodnie, w których projektant musi uzupełnić dokumentację techniczną wymaganą przez organ nadzoru budowlanego. Wobec sztywnych ram czasowych Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej brak formalnych decyzji stawia samorząd w trudnym położeniu operacyjnym.
Adaptacja podziemi SP nr 4 i SP nr 5 oraz procedury budowlane
Samorząd gminny zaplanował przekształcenie podziemnych kondygnacji Szkoły Podstawowej nr 4 oraz Szkoły Podstawowej nr 5 w doraźne punkty ochrony. Wytypowane przestrzenie podziemne mają zyskać wzmocnione stropy i ściany, co pozwoli im pełnić rolę osłony w sytuacjach nadzwyczajnych. Na ten cel wojewoda przyznał gminie dofinansowanie wynoszące dokładnie 4 mln 132 tys. 800 zł w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Prace budowlane w placówkach nie mogły jednak wystartować, ponieważ samorząd nadal nie dysponuje ostateczną zgodą budowlaną. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wpłynął do odpowiedniego urzędu w ostatnim tygodniu lipca. Organ prowadzący postępowanie wezwał inwestora do usunięcia braków oraz naniesienia poprawek w dostarczonym projekcie, wyznaczając ostateczny termin uzupełnień na listopad.
- Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę w ostatnim tygodniu lipca.
- Procedowanie dokumentacji i wezwanie do usunięcia braków formalno-prawnych.
- Uzupełnienie projektu budowlanego przez wyznaczonego projektanta do listopada.
- Uzyskanie prawomocnej decyzji administracyjnej zezwalającej na rozpoczęcie robót.
- Ogłoszenie postępowania przetargowego i wyłonienie wykonawców modernizacji.
- Przeprowadzenie całości prac adaptacyjnych w podziemiach obu szkół do końca 2026 roku.
Przy tak skonstruowanym kalendarzu wykonawcy mieliby zaledwie kilka tygodni na realizację robót konstrukcyjnych i instalacyjnych. Ewentualne opóźnienia na etapie przetargu oznaczają konieczność zwrotu całej przyznanej sumy do budżetu państwa.
Przebieg dyskusji w Radzie Miejskiej i stanowisko burmistrza
Kwestia zaawansowania prac przy szkolnych schronach wywołała ożywioną dyskusję podczas sesji Rady Miejskiej. Radny Waldemar Karłowicz zwrócił się do władz wykonawczych z bezpośrednim pytaniem o aktualny stan formalny całego zadania.
„Czy my w ogóle mamy już pozwolenie na budowę? Na jakim etapie jesteśmy i czy obliguje nas termin zakończenia tych prac jeśli chodzi o dofinansowanie?”
— Waldemar Karłowicz, radny Rady Miejskiej w Wyszkowie
Na pytanie radnego odpowiedział burmistrz Piotr Płochocki, wskazując na wysokie wymagania formalne stawiane przed tego typu projektami budowlanymi.
„Pozwolenia jeszcze nie mamy. Ono się proceduje. Jest sporo różnego rodzaju uzupełnień. To temat nowatorski i nadzór się asekuruje i dlatego trwa to dosyć długo”.
— Piotr Płochocki, burmistrz Wyszkowa
Włodarz miasta uspokajał zebranych, tłumacząc, że w jego ocenie cały program wsparcia odczuwa wyraźne spowolnienie organizacyjne w wielu regionach kraju. Zdaniem burmistrza założenie wojewody dotyczące pełnego wydania środków w ciągu jednego roku kalendarzowego zderzyło się z realiami rynkowymi, rosnącymi kosztami materiałów oraz obciążeniem firm budowlanych. Władze Wyszkowa zadeklarowały bieżący kontakt ze służbami wojewody, licząc na wprowadzenie odgórnych korekt harmonogramowych.
Burmistrz wspomniał również o procedowanej wstępnie formule, która miałaby dopuścić realizację prac na początku 2027 roku dla samorządów posiadających gotowe pozwolenia na budowę. Zastrzegł przy tym otwarcie, że jest to mechanizm roboczy i na tym etapie nikt nie może przesądzać o jego wejściu w życie. Radny Karłowicz wyraził jednocześnie obawę, czy niewykorzystana dotacja nie zostanie odebrana Wyszkowowi i przekazana jednostkom, które mają już kompletną dokumentację. W odpowiedzi burmistrz stwierdził, że w pełni przygotowanych samorządów jest w kraju niewiele, a większość jednostek dopiero zamawia niezbędne projekty.
Sytuacja ogólnokrajowa i ograniczenia Programu Ochrony Ludności
Informacje napływające z administracji centralnej wskazują, że optymistyczne przewidywania lokalnych władz mogą być trudne do urzeczywistnienia. Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zagrożonych niewykorzystaniem w 2026 roku może być nawet 790 mln zł przeznaczonych w budżecie państwa na schrony. Resort rozważa w związku z tym przesunięcie wolnych środków na inne zadania z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, w tym na doposażenie formacji, które tworzy Państwowa Straż Pożarna.
Aktualne wytyczne rządowe nie przewidują automatycznego przenoszenia tegorocznych dotacji celowych na kolejny rok budżetowy. Niewykorzystane fundusze wracają do dyspozycji wojewody, który ma prawo skierować je do innych podmiotów zdolnych do zamknięcia płatności w 2026 roku.
Jednoroczna formuła dotychczasowych programów stanowiła poważną barierę dla wielu gmin w Polsce. Z komunikatów urzędów wojewódzkich wynika, że spora część samorządów przeznaczyła pierwszy etap wyłącznie na opracowanie kompletnej dokumentacji technicznej, odkładając fizyczne budowy na dalszy okres. Dłuższy horyzont inwestycyjny przynosi dopiero przygotowana przez resort nowelizacja Ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Wprowadza ona system wieloletni, którego kolejną odsłoną ma być program pięcioletni zaplanowany na lata 2027–2031.
Miejsca schronienia w szkołach w Wyszkowie w świetle krajowych wytycznych
Masowe adaptacje budynków oświatowych w całym kraju wynikają bezpośrednio z wdrażania założeń Ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz oficjalnych wytycznych Ministerstwa Edukacji Narodowej. Placówki szkolne wytypowano jako kluczowe ogniwa systemu bezpieczeństwa ze względu na ich specyfikę architektoniczną oraz położenie w przestrzeni miejskiej.
Budynki oświatowe dysponują rozległymi piwnicami, niezależnym zapleczem sanitarnym oraz węzłami wodnymi, co ułatwia spełnienie podstawowych wymogów stawianych punktom ukrycia. Ze względu na równomierne rozmieszczenie w dzielnicach stanowią one znane mieszkańcom miejsca zbiórki w razie ogłoszenia ewakuacji. Właśnie te przesłanki zadecydowały o skierowaniu funduszy do SP nr 4 i SP nr 5 w Wyszkowie.
Najczęściej zadawane pytania o miejsca schronienia
Które placówki w Wyszkowie wytypowano do utworzenia miejsc schronienia?
Adaptacją objęto podziemne kondygnacje w Szkole Podstawowej nr 4 oraz Szkole Podstawowej nr 5. Obie placówki dysponują odpowiednią infrastrukturą piwniczną wymaganą do wzmocnienia konstrukcyjnego.
Jaka kwota dofinansowania została przyznana gminie Wyszków?
Gmina Wyszków pozyskała z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej kwotę 4 mln 132 tys. 800 zł. Środki te pochodzą z puli wojewody i mają pokryć koszty modernizacji podziemi w obu szkołach.
Dlaczego prace budowlane w szkołach jeszcze się nie rozpoczęły?
Główną przyczyną braku robót jest oczekiwanie na prawomocne pozwolenie na budowę. Projektant został zobowiązany do usunięcia braków w dokumentacji do listopada.
Czy niewykorzystana dotacja może przejść na początek 2027 roku?
Możliwość przesunięcia realizacji zadań na początek 2027 roku pozostaje na ten moment jedynie rozważaną przez władze propozycją proceduralną. Obowiązujące przepisy jednorocznego programu nakazują zwrot nierozliczonych środków do budżetu wojewody.
Podsumowanie sytuacji inwestycyjnej w Wyszkowie
Wyszkowski samorząd staje przed trudnym wyścigiem z czasem, w którym każdy dzień zwłoki oddala realizację planowanych umocnień w piwnicach SP nr 4 i SP nr 5. Czy gmina zdoła terminowo pozyskać decyzje administracyjne, wyłonić wykonawców i rozliczyć dotację przekraczającą 4 miliony złotych przed wygaśnięciem roku budżetowego? Odpowiedź na to pytanie zależy zarówno od sprawności projektantów, jak i od ewentualnych zmian w zasadach rozliczania środków, których rząd do tej pory ostatecznie nie przesądził.
Wskakuj na rower i dołącz do nas!
Publikujemy najciekawsze trasy, rowerowe wydarzenia i fotorelacje z Wyszkowa. Bądź z nami na bieżąco na Facebooku!
```
