Pozyskiwanie funduszy zewnętrznych Wyszków - między ostrożnością a agresywnym rozwojem

Ostatnie posiedzenie Komisji Finansów w Wyszkowie obnażyło kwestię, wokół której narastało proste, ale niewygodne pytanie. Dlaczego sąsiednie, wielkościowo podobne do nas miasta skutecznie pozyskują dziesiątki milionów złotych z programów unijnych i rządowych, podczas gdy u nas na sesjach mówi się jedynie o kwotach rzędu kilku milionów? Nie chodzi tu o zwykłą, opozycyjną krytykę dla krytyki. Realia są takie, że pobliski Przasnysz zgarnął jednorazowo ponad 20 milionów na jeden konkretny projekt infrastrukturalny, a Ostrołęka realizuje potężne inwestycje wsparte aż 149 milionami złotych zewnętrznych dotacji. My w tym samym czasie składamy sumarycznie wszystkie wnioski na niespełna 23 miliony złotych – a warto zaznaczyć, że samo złożenie aplikacji to jeszcze nie gwarancja otrzymania jakichkolwiek środków.

Miliony we wnioskach - czy to wystarczy

Anna Sasiak, kierownik referatu pozyskiwania funduszy, przedstawiła dane za 2026 rok. Liczby nie kłamią. Gmina Wyszków złożyła łącznie 20 wniosków o dofinansowanie. Całkowita wartość tych projektów ledwo przekracza 23 miliony złotych.

Żaneta Kozak z Wydziału Inwestycji przypomniała rzecz bardzo oczywistą na etapie planowania budżetu. Mianowicie, złożone wnioski nie równają się automatycznie pozyskanym środkom.

Trzy wnioski na około 6 milionów złotych trafiły bezpośrednio do wojewody. Wszystkie dotyczą kluczowej obecnie ochrony ludności i obrony cywilnej. Z tej puli jeden został już pozytywnie oceniony – dotyczy on szkoleń dla kadr. Pozostałe grzecznie czekają w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych po pozytywnej weryfikacji ze strony wojewody.

Warto dodać, że w tych projektach chodzi o pilne dostosowanie piwnic w SP nr 4 i SP nr 5 do statusu miejsc ochrony zbiorowej. Kolejny, wciąż nierozpatrzony wniosek, to bezpośrednie zabezpieczenie logistyczne całej gminy.

Do NFOŚ poszedł kluczowy wniosek na kwotę 8 milionów złotych. Te potężne środki mają sfinansować kontynuację budowy bardzo drogiego systemu zagospodarowania wód opadowych w centrum Wyszkowa.

Z kolei Ministerstwo Kultury otrzymało dwa nietypowe wnioski na tzw. wizyty studyjne. To pewnego rodzaju formalna furtka, niezbędna do późniejszego aplikowania o konkretne środki na rewitalizację zabytkowej stajni z doświadczonym partnerem ze Skandynawii.

Koło ratunkowe dla wyszkowskiego PSZOK-u

Budowa nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbiórki Odpadów Komunalnych to z perspektywy mieszkańców jeden z najważniejszych projektów na horyzoncie. Gmina usilnie chce pozyskać na ten cel znaczącą dotację.

Odpowiedni wniosek trafił do Urzędu Marszałkowskiego w ramach szumnie zapowiadanego programu "Mazowsze pomaga". Kwota wsparcia wynosi tutaj 2,9 miliona złotych, co pokryłoby aż 60 procent całkowitej wartości zadania. Problem w tym, że pomimo upływu czasu wniosek wciąż nie został rozpatrzony pozytywnie.

Radna Lidia Błachnio dopytywała na ostatniej sesji o faktyczny etap tej ważnej sprawy. Burmistrz Piotr Płochocki odpowiadał jasno i bez owijania w bawełnę, szukając jednocześnie rozwiązań zastępczych.

"Gdzie indziej się da" - brutalne porównanie z regionem

Najwięcej emocji wśród radnych wzbudziło jednak bezpośrednie porównanie z innymi samorządami. Radny Waldemar Karłowicz uporczywie zwracał uwagę na sąsiednie miasta, realizujące inwestycje o znacznie większej i odważniejszej skali.

Waldemar Karłowicz podsumował to zestawienie wprost. Tu chodzi o czystą skalę środków pozyskiwanych przez miasta w bardzo bliskim promieniu od Wyszkowa. Nie porównujemy się przecież, co wyraźnie zaznaczono, z wielką Łodzią czy bogatym Wrocławiem, ale na tle podobnych demograficznie miejscowości nasz urząd wypada niezwykle pasywnie i zachowawczo.

Urząd broni procedur: Najpierw decyzja, potem pieniądze

Brak przygotowanych wcześniej, gotowych "w szufladzie" projektów to, według urzędników, najczęściej wskazywana przyczyna niewykorzystania części z dostępnych z zewnątrz programów. Skuteczne i bezbłędne aplikowanie o fundusze wymaga od początku gotowych koncepcji.

Jako jaskrawy przykład tej bezsilności podano planowaną salę sportową przy Szkole Podstawowej nr 2 w Wyszkowie. Nadal nie zapadła ostateczna, polityczna decyzja dotycząca ostatecznego zakresu i kosztów tej inwestycji. To całkowicie uniemożliwia przygotowanie pełnej, formalnej dokumentacji technicznej i późniejsze ubieganie się o lukratywne dofinansowanie z programów sportowych.

Niekończąca się saga stadionu miejskiego

Bardzo podobny, przewlekły problem dotyczy wyczekiwanego od lat stadionu miejskiego. Radni w odpowiedzi zwracali uwagę na policzalne i konkretne straty, jakie gmina ponosi przez przeciągające się analizy.

Brak jasnej decyzji burmistrza dotyczącej ostatecznej lokalizacji i finansowego zakresu inwestycji spowodował nieodwracalną utratę możliwości na zgłoszenie. Jak przytaczano, gmina mogła swobodnie wyciągnąć milion złotych z ministerstwa na korty tenisowe, a drugi milion na same szatnie i zaplecze stadionu.

"Nie ma kim pracować" - pogłębiający się problem kadrowy

W trakcie burzliwego posiedzenia ujawnił się również dość wrażliwy temat wewnątrz samej organizacji pracy wydziału. Radny Paweł Zawadzki pytał wprost o ostateczne efekty i sens połączenia ze sobą wydziałów w nowej kadencji.

Tych zadań i nałożonej papierologii jest w tym roku wręcz mnóstwo. Pierwszy raz jest aż tyle zapytań i wariantów do przeanalizowania. Ilość wymagających precyzji zadań jest dużo większa niż w ubiegłych latach, a niestety dla pracowników – etatów w urzędzie z tego tytułu ani trochę nie przybyło.

Ratunek modelem Serockich Inwestycji Samorządowych?

Zirytowany opieszałością Waldemar Karłowicz po raz kolejny zaproponował rozważenie modelu, który od lat doskonale sprawdza się w sąsiednim Serocku. Działa tam dedykowana spółka komunalna, zajmująca się wyłącznie przygotowaniem inwestycji i bezpardonowym, profesjonalnym pozyskiwaniem środków z funduszy zewnętrznych.

Przedstawiciele opisywanego wydziału dyplomatycznie nie odnieśli się szerzej do tego pomysłu, jasno wskazując w protokole, że wiążące decyzje dotyczące ewentualnych zmian w strukturze organizacyjnej ratusza nie leżą w jakikolwiek sposób w ich kompetencjach pracowniczych.

Gorzkie wnioski i perspektywy dla rozwoju Wyszkowa

Wielogodzinna dyskusja na Komisji Finansów ujawniła fundamentalny problem miasta. Wyszków faktycznie składa wymagane wnioski, realizuje projekty i w mniejszym lub większym stopniu pozyskuje te środki. Bolesną prawdą jest jednak to, że ogólna skala i dynamika tych działań jest dramatycznie mniejsza niż w analogicznych, nieodległych miastach tego samego regionu.

Ciągły brak ostatecznych, trudnych decyzji inwestycyjnych całkowicie uniemożliwia zatrudnionym w gminie ekspertom przygotowanie dokumentacji wyprzedzającej. Bez teczki z dokumentacją techniczną ukrytą w sejfie, nie ma możliwości na szybkie, spontaniczne zgłaszanie się do ogłaszanych naborów. Narastające i frustrujące urzędników problemy kadrowe dodatkowo nasilają tę patową sytuację zza biurek.

Pytanie na ten rok budżetowy nie brzmi zatem, czy Wyszków cokolwiek pozyskuje. Owszem, pozyskuje. Kłopot w tym, że patrząc na to zjawisko obiektywnie, konkurencja w regionie rozwija się znacznie szybciej i odważniej, grając na pożyczkach i wyciągając dotacje w wysokościach nienotowanych dotąd w naszym Urzędzie.