Europejskie Dni Dziedzictwa w Niegowie: żywa historia w zabytkowym młynie Nowość
Europejskie Dni Dziedzictwa w Niegowie połączyły praktyczną prezentację dawnej techniki rolniczej, lokalną historię artystyczną oraz integrację mieszkańców wokół zabytkowego młyna „Nowość”. Podczas ostatniego weekendu września historyczny obiekt tętnił życiem za sprawą czternastej edycji ogólnopolskich obchodów oraz towarzyszącego im pikniku pod hasłem „Pożegnanie lata z jagodą”. Słoneczna pogoda sprzyjała zarówno plenerowym pokazom maszyn, jak i wędrówkom śladami dawnych twórców związanych z ziemią zabrodzką.
Wydarzenie pokazało, jak w realistyczny i przystępny sposób popularyzować wiedzę o zabytkach techniki wiejskiej oraz dziedzictwie kulturowym Mazowsza. Organizatorzy udostępnili wszystkie kondygnacje obiektu, łącząc pokazy tradycyjnego przetwórstwa zboża z wystawami sztuki i warsztatami dla rodzin.
Europejskie Dni Dziedzictwa w Niegowie i dawne rzemiosło
Sobotnia część spotkania rozpoczęła się punktualnie o godzinie 13:00 w dniu 26 września na placu młyńskim. Przybyłych gości powitał Arkadiusz Redlicki, prezes Stowarzyszenia Bractwo Zabrodzkie, otwierając czternastą edycję lokalnych obchodów. W swoim wystąpieniu przypomniał, że tegoroczne ogólnopolskie hasło brzmi „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”, co bezpośrednio odnosi się do konieczności ratowania ginących zabytków techniki.
Obchody w Niegowie udowodniły, że ochrona dziedzictwa nie musi być teoretyczna, lecz polega na fizycznym utrzymaniu i uruchamianiu historycznych mechanizmów.
Głównym punktem programu plenerowego były dynamiczne pokazy pracy wiejskich urządzeń, które stanowiły bezpośrednich przodków dzisiejszych kombajnów zbożowych. Zgromadzeni mieszkańcy oraz przyjezdni goście z bliska obserwowali poszczególne etapy obróbki zebranego plonu:
- Uruchomienie tradycyjnej młocarni szerokomłotnej i wykonanie pełnego omłotu kłosów.
- Oczyszczanie wymłóconego ziarna z plew i zanieczyszczeń przy użyciu ręcznej wialni.
- Przekazanie oczyszczonego ziarna na zabytkowy śrutownik maneżowy pochodzący z XIX wieku.
- Pracę kieratu konnego, który podczas tej prezentacji napędzany był siłą ludzkich mięśni zamiast pracy koni.
Równolegle dla zwiedzających otwarto wszystkie kondygnacje i pomieszczenia zabytkowego młyna motorowego „Nowość”. Na pierwszym piętrze udostępniono wyjątkową wystawę poświęconą 150. rocznicy urodzin Antoniego Gawińskiego – wybitnego malarza, ilustratora, pisarza i poety. Ekspozycję wzbogaciły oryginalne rysunki artysty, które sprowadzono specjalnie na tę okazję ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie.
Spacer pamięci i wystawa prac Antoniego Gawińskiego
Postać Antoniego Gawińskiego (żyjącego w latach 1876-1954), który pod koniec swojego życia mieszkał w pobliskim dworku w Głuchach, stała się osią pieszej wędrówki historycznej. Uczestnicy wydarzenia wyruszyli wspólnie na spacer tematyczny, aby poznać materialne i duchowe ślady pozostawione przez twórcę w Niegowie.
Marcin Romeyko-Hurko, pełniący funkcję kustosza Gabinetu Rycin i Rysunków Muzeum Narodowego w Warszawie, a prywatnie będący krewnym żony artysty, Ireny Gawińskiej, przedstawił nieznane dotąd fakty z życia rodzinnego twórcy. Wystąpienia prelegentów pozwoliły zrozumieć silne powiązania wybitnych postaci kultury z terenem gminy Zabrodzie.
Sobotnia integracja, warsztaty artystyczne i młyńska potańcówka
Wokół młyna „Nowość” przygotowano liczne stanowiska edukacyjne i rekreacyjne skierowane do rodzin oraz młodzieży. W programie znalazły się zabawy i konkurencje sportowe, a także wystawy twórczości plastycznej zrealizowane przez przedszkolaków z terenu gminy Zabrodzie. Dziecięco-młodzieżowa grupa Wieś-Art, prowadzona przez Michalinę Derlicką przy GOKiC w Zabrodziu, zaprezentowała swoje obrazy, natomiast Barbara Redlicka poprowadziła kreatywne warsztaty plastyczne dla najmłodszych.
| Strefa wydarzenia | Główny punkt | Szczegóły realizacji |
|---|---|---|
| Plastyka | Warsztaty dzieci | Zajęcia prowadzone przez Barbarę Redlicką oraz wystawy grupy Wieś-Art. |
| Gastronomia | Piec opalany | Wypiek domowej pizzy przez Sylwię i Patryka Tchórzów oraz wspólne ognisko. |
| Muzyka | Koncert Osieckiej | Występ Martyny Redlickiej i Kamili Dzierbun oraz wieczorna potańcówka. |
Dużym powodzeniem cieszyła się strefa kulinarna, w której serwowano pizzę z tradycyjnego pieca opalanego drewnem, przygotowywaną na bieżąco przez Sylwię i Patryka Tchórzów. Przeprowadzono również otwarty konkurs domowej pizzy, a przy ognisku pieczono kiełbaski. Przypomniano także, że 9 października przypada 90. rocznica urodzin Agnieszki Osieckiej, z okazji której Martyna Redlicka i Kamila Dzierbun wykonały koncert jej niezapomnianych piosenek. Wieczór zwieńczyła tradycyjna potańcówka na deskach przy młynie.
Niedzielny piknik: Pożegnanie lata z jagodą
W niedzielę 27 września teren wokół zabytku wypełnił się kolejnymi atrakcjami przygotowanymi przez Stowarzyszenie Bractwo Zabrodzkie. Przez pięć godzin trwania imprezy motywem przewodnim były dary lasu i lokalne jagody. Odwiedzający ponownie mogli zwiedzać wnętrza młyna „Nowość” oraz dostępne na kondygnacjach ekspozycje.
Edukację przyrodniczą wsparło Nadleśnictwo Drewnica, przygotowując stoisko z leśnymi materiałami dydaktycznymi dla dzieci i dorosłych. Uczestnicy brali udział w warsztatach plastycznych, piekli kiełbaski nad ogniskiem oraz próbowali domowych wypieków i tradycyjnych pierogów z jagodami. Spotkanie zakończyło się wspólnym śpiewaniem pieśni przy akompaniamencie akordeonu.
Zabytkowy młyn „Nowość” w Niegowie pełni dziś funkcję aktywnego ośrodka pamięci, skupiając wokół siebie inicjatywy chroniące tożsamość regionu.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy odbyły się Europejskie Dni Dziedzictwa w Niegowie?
Wydarzenia miały miejsce w ostatni weekend września, rozpoczynając się w sobotę 26 września o godzinie 13:00 i trwając do niedzieli 27 września.
Jakie zabytkowe maszyny rolnicze uruchomiono podczas pokazów?
Zaprezentowano omłot w młocarni szerokomłotnej, czyszczenie ziarna w ręcznej wialni oraz pracę dziewiętnastowiecznego śrutownika maneżowego połączonego z kieratem konnym.
Kim był Antoni Gawiński, któremu poświęcono spacer historyczny?
Antoni Gawiński był malarzem, ilustratorem, pisarzem i poetą żyjącym w latach 1876-1954, który pod koniec życia mieszkał w Głuchach i został pochowany na cmentarzu w Niegowie.
Czym wyróżniał się niedzielny piknik przy młynie Nowość?
Niedzielne spotkanie pod hasłem „Pożegnanie lata z jagodą” trwało pięć godzin i obejmowało degustację pierogów z jagodami, stoisko Nadleśnictwa Drewnica oraz śpiewy przy akordeonie.
Dziedzictwo Niegowa w praktyce terenowej
Dwudniowe obchody w Niegowie pokazały, że zabytkowy młyn „Nowość” pozostaje kluczowym punktem na mapie kulturowej i turystycznej regionu. Zaangażowanie mieszkańców, sprawna organizacja Bractwa Zabrodzkiego oraz dbałość o historyczne detale stworzyły rzetelny obraz dawnego Mazowsza. Poznawanie lokalnych tras i obiektów techniki wiejskiej stanowi doskonałą lekcję historii dostępną na wyciągnięcie ręki.
Wskakuj na rower i dołącz do nas!
Publikujemy najciekawsze trasy, rowerowe wydarzenia i fotorelacje z Wyszkowa. Bądź z nami na bieżąco na Facebooku!
